Ο νικητής του Νόμπελ Λογοτεχνίας του 1957, ο οποίος έφυγε από τη ζωή μόλις τρία χρόνια αργότερα σε τροχαίο δυστύχημα, επικαλούταν συνεχώς το ποδόσφαιρο στα ξεχωριστά έργα του, αφού ποτέ δεν έπαψε να το αγαπά και να το παρακολουθεί.

 
«Ολα όσα ξέρω για την ηθική και τις υποχρεώσεις, τα οφείλω στο ποδόσφαιρο», ήταν μια από τις πιο χαρακτηριστικές «ποδοσφαιρικές» του φράσεις. Και αυτή ακριβώς κοσμεί σε περίοπτη θέση την προσωπική σελίδα του Βάλντας Νταμπράουσκας στο Facebook.
 
Λάτρευε και αυτός το ποδόσφαιρο από πιτσιρικάς, αλλά δεν ασχολήθηκε ποτέ επαγγελματικά ως παίκτης και, όπως λέει ο ίδιος, στη ζωή του έχει παίξει πολύ περισσότερο σκάκι απ’ ό,τι μπάλα.
 
Μετέφερε τις εμπειρίες του σε ένα ταμπλό σκάκι μέσα στις τέσσερις γραμμές του γηπέδου, από νεαρός ήξερε ότι θα ασχοληθεί με την προπονητική, αλλά δεν είχε την οικονομική δυνατότητα να χρηματοδοτήσει αυτή την αγάπη του. Φρόντισε, όμως, να τη βρει με έναν αν μη τι άλλο ιδιαίτερο τρόπο.
 
Σε νεαρή ηλικία βρέθηκε στη λιθουανική έκδοση του «Ποιος θέλει να γίνει εκατομμυριούχος» (Sesi nuliai – milijonas ο τίτλος στην τοπική γλώσσα), αναδείχθηκε νικητής χάρη στην ευρύτητα των γνώσεών του και, με αυτά τα χρήματα (περίπου 1.100 ευρώ, όσο ήταν ο… ετήσιος μισθός στη Λιθουανία!), μπόρεσε να πάει στο Λονδίνο για να κάνει σπουδές προπονητικής στο μητροπολιτικό πανεπιστήμιο της αγγλικής πρωτεύουσας.
 
Παράλληλα, βεβαίως, χρειάστηκε να κάνει και δουλειές μερικής απασχόλησης, αφού τα χρήματα έφτασαν με το ζόρι για έναν μήνα. Ηταν, όμως, αποφασισμένος να κυνηγήσει το όνειρό του και δεν σκέφτηκε ποτέ να τα παρατήσει.
 
Εκανε το «αγροτικό» του στις ακαδημίες των Φούλαμ, Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ και Μπρέντφορντ, όπου δίδαξε και διδάχτηκε, προπόνησε νεαρά παιδιά που δεν είχαν τη δυνατότητα να πληρώνουν συνδρομή για να παίζουν σε ομάδα («μια από τις καλύτερες εμπειρίες της ζωής μου» θυμάται σχετικά) και οδήγησε την Κίνγκσμπερι Λόντον Τάιγκερς, μια άσημη ομάδα ένατης κατηγορίας, στην καλύτερη θέση της ιστορίας της.
 
Σε ηλικία 32 ετών, άρχισε επί της ουσίας την επαγγελματική του σταδιοδρομία, αρχικά στις μικρές εθνικές ομάδες της Λιθουανίας (Κ17 και Κ19). Η Εκράνας Πανεβέζις και η Ζαλγκίρις αποτέλεσαν το εφαλτήριο για να ανοίξει τα φτερά του και να γνωρίσει τις τέσσερις γωνιές της Ευρώπης, κάνοντας όχι τη δουλειά του, αλλά αυτό που αγαπάει όσο τίποτε άλλο στον κόσμο, πέρα βεβαίως από τη σύζυγό του, Ινγκριντ, και τα δύο αγόρια τους.
 
«Εάν κάνεις αυτό που αγαπάς, δεν θα δουλέψεις ούτε μια μέρα στη ζωή σου», είναι μια από τις αγαπημένες του φράσεις και αυτή που περιγράφει ανάγλυφα τι σημαίνει το ποδόσφαιρο για τον 49χρονο τεχνικό, ο οποίος χάρη στην μπάλα εργάστηκε σε Λετονία (Φούτμπολ Ρίγα), Κροατία (Γκόριτσα, Χάιντουκ Σπλιτ), Βουλγαρία (Λουντογκόρετς), Ελλάδα (ΟΦΗ), Κύπρο (Ομόνοια), Ουγγαρία (Ντιόσγκιορ) και, εδώ και έναν χρόνο, στο Αζερμπαϊτζάν.
 
Η Σαμπάχ, η οποία ιδρύθηκε πριν από μόλις εννέα χρόνια, κατέκτησε το παρθενικό πρωτάθλημα της (σύντομης) ιστορίας της (νταμπλ για την ακρίβεια) υπό την καθοδήγηση του Νταμπράουσκας, ο οποίος το βράδυ της Τρίτης (25/08) βίωσε τη μεγαλύτερη επιτυχία της μέχρι τώρα καριέρας του, παρότι έχει στο παλμαρέ του πρωταθλήματα και κύπελλα σε πέντε διαφορετικές χώρες.
 
Εγινε ο πρώτος Λιθουανός προπονητής που οδηγεί την ομάδα του σε League Phase του Champions League. Τα κατάφερε, μάλιστα, με μια πρωτάρα στα προκριματικά, όπου η Σαμπάχ έκανε διαρκείς υπερβάσεις, αφού απέκλεισε κατά σειρά την ουαλική Δε Νιου Σέιντς και τη φινλανδική Κουόπιο με τέσσερις νίκες σε ισάριθμα παιχνίδια, τη δανέζικη Ααρχους με θριαμβευτικό 4-0 στο Μασαζίρ και την ισραηλινή Χαποέλ Μπέερ Σεβά με δραματική ανατροπή στην παράταση (5-2).
 
«Ευχαριστώ τους παίκτες μου που συνέχισαν να πιστεύουν», είπε μετά τη ρεβάνς-θρίλερ με τη Χαποέλ, στην οποία η Σαμπάχ, «η καλύτερη ομάδα που έχω προπονήσει» όπως την χαρακτήρισε, κατάφερε να στείλει το ματς στο έξτρα, λυτρωτικό ημίωρο με γκολ του Τέλουρ Μουταλίμοφ στην τελευταία φάση της αναμέτρησης.
 
Ο Νταμπράουσκας πανηγύρισε έξαλλα την ιστορική επιτυχία του ιδίου και της ομάδας του, ζώντας με πάθος κάθε στιγμή αυτής της σταδιοδρομίας, η οποία του χάρισε ξεχωριστές στιγμές ακόμα και όταν υπήρξαν «διαζύγια», όπως συνέβη με τον ΟΦΗ.
 
Στον πάνω από έναν χρόνο που κάθισε στον πάγκο της κρητικής ομάδας, ο Λιθουανός έβαλε τη σφραγίδα του, ο ΟΦΗ έπαιξε ωραίο ποδόσφαιρο, ενώ όταν κινδύνευσε να υποβιβαστεί, σώθηκε με άνεση και έβαλε τις βάσεις για να εμφανίσει πλέον ένα καταπληκτικό πρόσωπο με τον Χρήστο Κόντη, το οποίο τον οδήγησε στην κατάκτηση του Κυπέλλου και του Σούπερ Καπ Ελλάδας, αλλά και μια ανάσα από την είσοδο στην League Phase του Europa League.
 
«Αν έπρεπε να επιλέξω μία μόνο λέξη, αυτή θα ήταν “ασανσέρ”. Στην αρχή ανεβαίνεις, μετά πέφτεις. Την επόμενη μέρα πας και πάλι προς τα πάνω και λίγες μόνο ώρες αργότερα και πάλι κάτω», έχει πει για την εμπειρία του στην Ελλάδα, όπου φρόντισε να πληροφορηθεί για την Ιστορία της Κρήτης και να επισκεφθεί τον τάφο του Νίκου Καζαντζάκη.
 
Μια από τις πιο ξεχωριστές φωτογραφίες που έχει στο πλούσιο αρχείο του, άλλωστε, είναι αυτή δίπλα στην επιτύμβια πλάκα της τελευταίας κατοικίας του σπουδαίου συγγραφέα, η οποία περιλαμβάνει την πιο διάσημη φράση του: «Δεν ελπίζω τίποτα, δε φοβούμαι τίποτα, είμαι λέφτερος».
 
Και έτσι ακριβώς νιώθει ο Βάλντας Νταμπράουσκας όταν κάθεται στην άκρη ενός πάγκου και κάνει αυτό που αγαπάει περισσότερο στη ζωή, να καθοδηγεί μια ποδοσφαιρική ομάδα: Ελεύθερος.

Πηγή: kathimerini.gr