ΦωτεινόΣέπιαΣκοτεινόΜεγέθυνση (+)Σμίκρυνση (-)Χωρίς σχόλιαΜε σχόλιαΠιο στενόΠιο φαρδύ
Παρασκευή, 11 Σεπτεμβρίου 2026 17:00

Τι είναι λοιπόν, η "πλασμαφαίρεση"; Του Alex Rampotas, από το fb

Επιλέγων ή Συντάκτης 
Βαθμολογήστε αυτό το άρθρο
(0 ψήφοι)
plasmaΜε αφορμή τον θάνατο του Γιώργου Μαζωνάκη και επειδή η λέξη «πλασμαφαίρεση» βγήκε αυτή τη βδομάδα στα δελτία με τον χειρότερο δυνατό τρόπο, θα προσπαθήσω ως αιματολόγος να εξηγήσω τι είναι - και γιατί αυτό που γινόταν σε αυτό το ιατρείο (και φαντάζομαι σε πολλά αλλα) είναι απλά κομπογιαννιτισμός
Τι είναι, λοιπόν.
Η πλασμαφαίρεση — σωστότερα, η θεραπευτική ανταλλαγή πλάσματος — είναι εξωσωματική κυκλοφορία. Βγάζουμε το αίμα από τον ασθενή, το περνάμε από μηχάνημα που χωρίζει τα κύτταρα από το πλάσμα, πετάμε το πλάσμα και το αντικαθιστούμε με λευκωματίνη ή με πλάσμα δότη. Σε μία συνεδρία αφαιρούμε περίπου έναν ολόκληρο όγκο πλάσματος.
 Δεν είναι «καθάρισμα». Είναι μια βίαιη και εντελώς μη εκλεκτική παρέμβαση: μαζί με το παθολογικό αντίσωμα που κυνηγάμε φεύγουν και οι παράγοντες πήξης, το ινωδογόνο, οι ανοσοσφαιρίνες, φάρμακα, ασβέστιο. Αυτός είναι ο λόγος που τη χρησιμοποιούμε — και ταυτόχρονα ο λόγος που είναι επικίνδυνη.
Την κάνουμε όταν αξίζει το ρίσκο. Σε θρομβωτική θρομβοπενική πορφύρα, όπου χωρίς αυτήν ο ασθενής πεθαίνει σε ποσοστό >90%. Σε σύνδρομο Guillain-Barré, σε μυασθενική κρίση, σε σύνδρομο Goodpasture, σε υπεργλοιότητα από μακροσφαιριναιμία ή μυέλωμα. Ο κατάλογος είναι μικρός και συγκεκριμένος. Η «αποτοξίνωση», η «αντιγήρανση» και ο «καθαρισμός από μικροπλαστικά» δεν είναι σε αυτόν, γιατί δεν υπάρχει μελέτη που να δείχνει ότι ένας υγιής άνθρωπος κερδίζει οτιδήποτε.
Τι μπορεί να πάει στραβά: υπόταση και κατάρρευση από τις απότομες μετακινήσεις όγκου. Υπασβεστιαιμία από το κιτρικό αντιπηκτικό, με παραισθησίες, τετανία, παράταση του QT και αρρυθμία. Αναφυλαξία στο υγρό αντικατάστασης. Αιμορραγία, γιατί το ινωδογόνο πέφτει στο μισό. Λοίμωξη ή τραυματισμός αγγείου από τον καθετήρα. Η ανακοπή πάνω στο μηχάνημα δεν είναι εξωτικό ενδεχόμενο· είναι ένα από αυτά που περιμένεις και για τα οποία είσαι έτοιμος και για αυτό πρέπει πάντα να γίνεται σε τριτοβάθμιο νοσοκομείο υπο την επίβλεψη αιματολόγου.
Η ανάκριση είναι σε εξέλιξη και η αιτία θανάτου δεν έχει αποδοθεί επίσημα — δεν θα προδικάσω. Αρκεί όμως αυτό που έχει ήδη ειπωθεί δημόσια από τον Ιατρικό Σύλλογο Αθηνών και τον υπουργό Υγείας: ιατρείο με άδεια παθολογικού, χωρίς δηλωμένο μηχάνημα, χωρίς την ειδικότητα, χωρίς την ομάδα.
Και εδώ είναι το πραγματικό πρόβλημα, που δεν αφορά έναν άνθρωπο. Έχει φυτρώσει ολόκληρη αγορά «ολιστικής», «λειτουργικής» και «αντιγηραντικής» ιατρικής: ορροί βιταμινών, οζονοθεραπείες, βλαστοκύτταρα για τα πάντα, εξετάσεις που δεν σημαίνουν τίποτα και θεραπείες για αρρώστιες που δεν υπάρχουν. Πουλιούνται με Instagram και με διάσημους, όχι με δεδομένα. Που είναι ο Ιατρικός Σύλλογος και το υπουργείο υγείας να τα εποπτεύσει (και να τα κλείσει) όλα αυτά.
Ο κομπογιαννιτισμός πλέον φοράει λευκή μπλούζα, έχει ΑΦΜ, τιμοκατάλογο και βιογραφικό. Και το κράτος το ξέρει: οι έλεγχοι γίνονται μία φορά στη δεκαετία, και συνήθως μετά από μια κηδεία (αν αυτή είναι κάποιου διασήμου).
Στο Royal College of Physicians στο Λονδίνο φυλάσσονται δύο από τα έξι σωζόμενα «κύπελλα αντιμονίου» της Βρετανίας — μικρά μεταλλικά ποτήρια που τον 17ο και τον 18ο αιώνα ήταν ό,τι πιο σύγχρονο είχε να επιδείξει η "ιατρική". Η συνταγή ήταν απλή: γέμιζες το κύπελλο με λευκό κρασί στις έξι το απόγευμα και το έπινες στις επτά το πρωί. Μέσα στη νύχτα το τρυγικό οξύ του κρασιού διέβρωνε το μέταλλο και σχημάτιζε τρυγικό αντιμονυλοκάλιο — τον «εμετικό τρυγία», ένα ισχυρότατο δηλητήριο. Ο ασθενής έκανε βίαιους εμετούς και διάρροια, και αυτό ακριβώς ήταν η απόδειξη ότι «έφευγαν τα κακά υγρά». Η δόση ήταν εντελώς ανεξέλεγκτη, γιατί εξαρτιόταν από την οξύτητα του κρασιού και από το πόσες ώρες είχε μείνει μέσα· αν το κρασί ήταν πολύ ξινό, ο άρρωστος πέθαινε. Τα κύπελλα κληροδοτούνταν σε διαθήκες σαν οικογενειακά κειμήλια. Δεν ήταν περιθωριακή τσαρλατανιά: το ένα από τα δύο το αγόρασε το 1637 ένας εκλεκτός του Κολλεγίου, σε επενδυμένη δερμάτινη θήκη.
Ο Γάλλος γιατρός Guy Patin έγραφε: «Ο Θεός να μας φυλάει από τέτοια φάρμακα και τέτοιους γιατρούς».
Σχεδόν 400 χρόνια μετά, είμαστε στο σήμερα
Με τα λεφτά που δίνει ο κόσμος σε όλες αυτές τις εναλλακτικές "θεραπείες", πόση έρευνα και πόσα περισσότερα κρεβάτια στα νοσοκομεία θα μπορούσαμε να χρηματοδοτήσουμε?
KAI
Τελευταία τροποποίηση στις Παρασκευή, 11 Σεπτεμβρίου 2026 17:17
Κατηγορία Ιατροβιολογικές επιστήμες
Μανώλης Ροσμαράκης

Τελευταία άρθρα από τον/την Μανώλης Ροσμαράκης

Περισσότερα σε αυτή την κατηγορία: « Η βιολογία ως κλειδί για να κατανοήσουμε τον άνθρωπο - Ένα βιβλίο που γεφυρώνει τη βιολογία με τη γνωσιακή επιστήμη και δείχνει πώς η κατανόηση του εγκεφάλου και του σώματος γίνεται προϋπόθεση για να κατανοήσουμε τον ίδιο τον άνθρωπο Ολιστικώς ψευδοϊατρικές, του Θάνου Χ. Καψάλη »

Προσθήκη νέου σχολίου

Κωδικός ασφαλείας
Ανανέωση

επιστροφή στην κορυφή