Παρασκευή, 02 Οκτωβρίου 2026 20:01

Θάνατοι*, καύσωνες*, πυρκαγιές*: Κυβερνήσεις, περιφέρειες και δήμοι άραγε πήραν το μήνυμα ότι το φετινό καλοκαίρι είναι «προάγγελος» βάσει των στοιχείων ενός κακού μέλλοντος;

Επιλέγουσα ή Συντάκτρια 
Βαθμολογήστε αυτό το άρθρο
(0 ψήφοι)

kathimerin59Εκθεση της υπηρεσίας Copernicus της Ε.Ε. δείχνει ότι οι θερμοκρασίες του αέρα στην επιφάνεια, από τον Ιούνιο έως τον Αύγουστο, ήταν κατά 2,5°C υψηλότερες από τον μέσο όρο της δεκαετίας

O καύσωνας που έπληξε τη Δυτική Ευρώπη αυτό το καλοκαίρι ήταν ο χειρότερος που έχει καταγραφεί ποτέ, σύμφωνα με έκθεση, καθώς περισσότερο από το μισό της ηπείρου βρέθηκε αντιμέτωπο με «πολύ ισχυρή» θερμική καταπόνηση, με την αίσθηση της θερμοκρασίας να ξεπερνά τους 38°C.

Μάλιστα, οι θερμοκρασίες του αέρα στην επιφάνεια της Δυτικής Ευρώπης, κατά το διάστημα Ιουνίου – Αυγούστου, ήταν κατά 2,5°C υψηλότερες από τον μέσο όρο της πρόσφατης δεκαετίας, σύμφωνα με στοιχεία που δημοσιοποίησε σήμερα η υπηρεσία παρακολούθησης του κλίματος της Ε.Ε., Copernicus. Παράλληλα, η ηπιότερη –αλλά και πάλι θανατηφόρα– ζέστη στο υπόλοιπο τμήμα της ηπείρου κατέστησε το φετινό καλοκαίρι το τρίτο θερμότερο που έχει καταγραφεί ποτέ στην Ευρώπη. 

Τα ευρήματα αυτά έρχονται τη στιγμή που το φαινόμενο Ελ Νίνιο, το οποίο ενισχύεται με πρωτοφανή ένταση, ανεβάζει τις παγκόσμιες θερμοκρασίες και πυροδοτεί ακραία καιρικά φαινόμενα, από τη Νότια Αμερική έως την Αυστραλία. Το φυσικό αυτό φαινόμενο θέρμανσης των υδάτων (το οποίο οδήγησε σε κατάρριψη του ρεκόρ θερμοκρασίας μήνες πριν από την αναμενόμενη κορύφωσή του στα τέλη του έτους) εκτιμάται ότι θα προκαλέσει σχεδόν μισό εκατομμύριο επιπλέον θανάτους που θα σχετίζονται με τη ζέστη, έως τον Φεβρουάριο.

Στην Ευρώπη, όπου οι επιπτώσεις του Ελ Νίνιο γίνονται αισθητές κυρίως έμμεσα –για παράδειγμα, μέσω των αυξημένων τιμών στα τρόφιμα και του πληθωρισμού– η έντονη ζέστη του φετινού καλοκαιριού οφείλεται στη ρύπανση από ορυκτά καύσιμα, η οποία επιβαρύνει την ατμόσφαιρα.

Ρεκόρ θερμικής καταπόνησης στη Δυτική Ευρώπη

Η έκθεση διαπίστωσε ότι τουλάχιστον το 60% της Δυτικής Ευρώπης βίωσε θερμοκρασίες άνω των 30°C για 17 ημέρες κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού. Συγκριτικά, το 2003 –έτος που επίσης χαρακτηρίστηκε από ακραία ζέστη– αντίστοιχες συνθήκες παρατηρήθηκαν για έντεκα ημέρες, ενώ το 2025 για μόλις επτά. Οι υψηλές θερμοκρασίες οδήγησαν σε αριθμό-ρεκόρ 13 ημερών «πολύ ισχυρής» θερμικής καταπόνησης σε ολόκληρη τη Δυτική Ευρώπη.

Σύμφωνα με την έκθεση, στην Ευρώπη ξεκίνησαν ασυνήθιστα νωρίς οι θερινές καιρικές συνθήκες, όταν ένα ισχυρό κύμα καύσωνα στα τέλη Μαΐου εξέπληξε στους κλιματολόγους. Οι υψηλές θερμοκρασίες διατηρήθηκαν ακόμη και κατά τη διάρκεια του Σεπτεμβρίου. Τα επαναλαμβανόμενα κύματα καύσωνα –τα οποία έγιναν πιο έντονα και συχνά λόγω της κλιματικής κατάρρευσης– προκάλεσαν τον θάνατο δεκάδων χιλιάδων ανθρώπων σε όλη την ήπειρο, ενώ παράλληλα κατέστρεψαν σοδειές και οδήγησαν στο κλείσιμο σταθμών παραγωγής ενέργειας.

«Οι επιπτώσεις ξεπέρασαν κατά πολύ τα ρεκόρ θερμοκρασίας, επηρεάζοντας τη διαθεσιμότητα νερού, τα ενεργειακά συστήματα, τις μεταφορές, τα οικοσυστήματα και την υγεία των ανθρώπων», δήλωσε η Σαμάνθα Μπέρτζες, κλιματολόγος στο Ευρωπαϊκό Κέντρο Μεσοπρόθεσμων Μετεωρολογικών Προγνώσεων (ECMWF). «Καθώς το κλίμα συνεχίζει να θερμαίνεται, τέτοια φαινόμενα υπογραμμίζουν τη σημασία της ενίσχυσης της ανθεκτικότητας απέναντι σε κλιματικούς κινδύνους που είναι όλο και πιο αλληλένδετοι», πρόσθεσε η ίδια.

Καύσωνας, ξηρασία και πυρκαγιές πλήττουν την ήπειρο

dw1Ο συνδυασμός ακραίου καύσωνα, ξηρασίας και πυρκαγιών* αποδείχθηκε ιδιαίτερα καταστροφικός. Σύμφωνα με την έκθεση, οι θερμοκρασίες της επιφάνειας της θάλασσας στην Ευρώπη σημείωσαν επίσης ρεκόρ το φετινό καλοκαίρι, ενώ οι ποταμοί της ηπείρου κατέγραψαν τις χαμηλότερες θερινές ροές των τελευταίων 30 και πλέον ετών. Οι υψηλές θερμοκρασίες και η εκτεταμένη ξηρασία συνέβαλαν στην ανεξέλεγκτη εξάπλωση των πυρκαγιών.

«Ειλικρινά, μετά το φετινό καλοκαίρι, δεν υπάρχουν πολλά ακόμα να ειπωθούν», δήλωσε ο Χαβιέ Ρόντο, επικεφαλής του προγράμματος για το κλίμα και την υγεία στο ISGlobal (ισπανικό ερευνητικό ινστιτούτο), ο οποίος δεν συμμετείχε στη σύνταξη της έκθεσης. «Αυτή η έξαρση στον αριθμό και την ένταση των ακραίων καιρικών φαινομένων αποτελεί σαφή ένδειξη πρωτοφανών αλλαγών στο ευρωπαϊκό κλίμα, καθώς έχουν καταρριφθεί πολλά ρεκόρ, όχι μόνο σε τοπικό επίπεδο, αλλά και σε περιφερειακό και ηπειρωτικό επίπεδο».

Για την αντιμετώπιση της ζέστης, γιατροί και επιστήμονες του κλίματος έχουν καλέσει τις κυβερνήσεις να σταματήσουν την καύση ορυκτών καυσίμων, να μεριμνήσουν για τη σκίαση των κτιρίων, να αυξήσουν το πράσινο στις πόλεις και να εγκαταστήσουν συστήματα κλιματισμού σε νοσοκομεία, σχολεία και μονάδες φροντίδας ηλικιωμένων.

Πηγή: Guardian

Πηγή: kathimerini.gr/world/

Σ.Δ. 

Κάποια στοιχεία για θανάτους , καύσωνες και πυρκαγιές στην Ε.Ε το 2026

Θάνατοι

Οι θάνατοι λόγω της ακραίας ζέστης στην Ευρώπη το καλοκαίρι του 2026 υπολογίζονται προκαταρκτικά σε περισσότερους από 40.000. Το καλοκαίρι του 2026 καταγράφηκε ως το θερμότερο στα χρονικά για τη Δυτική Ευρώπη, με το 52% της ηπείρου να εκτίθεται σε πολύ ισχυρή θερμική καταπόνηση (θερμοκρασίες που δίνουν την αίσθηση άνω των 38°C). 
ingr1Οι επίσημες εκτιμήσεις για την υπερβάλλουσα θνησιμότητα ανά χώρα παρουσιάζουν την εξής εικόνα:
  • Γερμανία: Περίπου 14.000 έως 16.000 θάνατοι συνδέθηκαν με τις υψηλές θερμοκρασίες.
  • Γαλλία: Καταγράφηκαν περίπου 7.300 έως 7.800 επιπλέον θάνατοι.
  • Ισπανία: Η ζέστη προκάλεσε από 4.400 έως 5.800 θανάτους. H διπλανή φωτό είναι της πυρκαγιάς που εκδηλώθηκε τον Αύγουστο στη δασική περιοχή της Αλμέριας στην Ισπανία και όπου εξ αιτίας της 6 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους.
  • Ηνωμένο Βασίλειο (εκτός Ε.Ε. αλλά στην ευρύτερη Ευρώπη): Σχεδόν 2.800 θάνατοι.
  • Ιταλία: Σύμφωνα με τα μοντέλα υπολογίζονται περίπου 2.700 θάνατοι.
  • Αυστρία: Κατέγραψε ιστορικό ρεκόρ με 995 θανάτους.
  • Βέλγιο και Ολλανδία: Αναφέρθηκαν περισσότεροι από 1.200 και 900 θάνατοι αντίστοιχα. 
Σημείωση: Οι παραπάνω αριθμοί βασίζονται σε προκαταρκτικές μελέτες και στατιστικά στοιχεία υπερβάλλουσας θνησιμότητας που δημοσιεύθηκαν από ερευνητικούς οργανισμούς και εθνικές αρχές υγείας στα τέλη Σεπτεμβρίου και τις αρχές Οκτωβρίου 2026. 
 
Πυρκαγιές
Στην Ευρωπαϊκή Ένωση το καλοκαίρι του 2026 κάηκαν περίπου 5.400.000 στρέμματα (540.000 εκτάρια) κατά την κύρια αντιπυρική περίοδο από τα μέσα Ιουνίου έως τις αρχές Σεπτεμβρίου, σύμφωνα με τα επίσημα δορυφορικά δεδομένα του Ευρωπαϊκού Συστήματος Πληροφόρησης για τις Δασικές Πυρκαγιές (EFFIS). 
Συνολικά για το έτος 2026 (έως τα τέλη Σεπτεμβρίου), οι καμένες εκτάσεις σε ολόκληρη την Ε.Ε. άγγιξαν τα 6.789.780 στρέμματα (678.978 εκτάρια), κατατάσσοντας το 2026 ως την τέταρτη χειρότερη χρονιά των τελευταίων δύο δεκαετιών. [1, 2]
Γεωγραφική Κατανομή των Καταστροφών
Η Μεσόγειος και η Νότια Ευρώπη δέχθηκαν το μεγαλύτερο πλήγμα κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού: [1]
  • Ισπανία: Αναδείχθηκε η πλέον πληγείσα χώρα, με περισσότερα από 2.950.000 στρέμματα να γίνονται στάχτη.
  • Γαλλία: Κατέγραψε ιστορικό αρνητικό ρεκόρ με περίπου 965.000 στρέμματα καμένης γης.
  • Ιταλία: Οι απώλειες πλησίασαν τα 987.000 στρέμματα.
  • Ελλάδα: Είχε σημαντικά καλύτερη εικόνα σε σχέση με τα προηγούμενα έτη και τον ευρωπαϊκό Νότο, με τις καμένες εκτάσεις να περιορίζονται κοντά στα 318.870 στρέμματα. 
  • Αν συμπεριληφθούν οι χώρες της Βόρειας Αφρικής και οι μη κοινοτικές ευρωπαϊκές χώρες της Μεσογείου (όπως η Αλγερία και η Ουκρανία), η συνολική καμένη έκταση στην ευρύτερη περιοχή για το δίμηνο Ιουλίου-Αυγούστου ξεπέρασε τα 12.000.000 στρέμματα.
  • Με δεδομένο ότο η Κρήτη έχει έκταση περίπου 8.336.000 στρέμματα και η Εύβοια έχει έκταση περίπου 3.670.000 στρέμματα συνολικά κάηκαν φέτος το καλοκαίρι μία Κρήτη και μία Εύβοια.

Καύσωνες 

Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Κλιματικής Αλλαγής Copernicus (C3S), κατά το ιστορικά θερμό καλοκαίρι του 2026 καταγράφηκαν 17 ημέρες κατά τις οποίες τουλάχιστον το 60% της δυτικής Ευρώπης βίωσε θερμοκρασίες άνω των 30°C. 
Η Ευρώπη επλήγη από 5 διαδοχικά κύματα καύσωνα από τα τέλη Μαΐου έως τον Σεπτέμβριο, με 4 από αυτά να κατατάσσονται ανάμεσα στα 10 πιο έντονα που έχουν καταγραφεί ποτέ στην ήπειρο. 
Η κατάσταση αποτυπώνεται πιο αναλυτικά στα παρακάτω στοιχεία thermal stress (θερμικής καταπόνησης) για τη Δυτική Ευρώπη:
  • 41 ημέρες «ισχυρής» θερμικής καταπόνησης (αισθητή θερμοκρασία/δείκτης UTCI μεταξύ 32°C και 38°C), αριθμός που αποτελεί νέο ιστορικό ρεκόρ.
  • 13 ημέρες «πολύ ισχυρής» θερμικής καταπόνησης (αισθητή θερμοκρασία άνω των 38°C). 
  • Οι επιπτώσεις ήταν ανισομερείς ανάλογα με την περιοχή – για παράδειγμα, στην Ολλανδία σημειώθηκαν 5 περιφερειακοί καύσωνες, ενώ σε συγκεκριμένες τοποθεσίες της κεντρικής και νότιας Ευρώπης οι ημέρες με πολύ έντονη ζέστη έφτασαν έως και τις 75. 
  • Πυρκαγιές 
  • Στην Ευρωπαϊκή Ένωση το καλοκαίρι του 2026 κάηκαν περίπου 5.400.000 στρέμματα (540.000 εκτάρια) κατά την κύρια αντιπυρική περίοδο από τα μέσα Ιουνίου έως τις αρχές Σεπτεμβρίου, σύμφωνα με τα επίσημα δορυφορικά δεδομένα του Ευρωπαϊκού Συστήματος Πληροφόρησης για τις Δασικές Πυρκαγιές (EFFIS). 
    Συνολικά για το έτος 2026 (έως τα τέλη Σεπτεμβρίου), οι καμένες εκτάσεις σε ολόκληρη την Ε.Ε. άγγιξαν τα 6.789.780 στρέμματα (678.978 εκτάρια), κατατάσσοντας το 2026 ως την τέταρτη χειρότερη χρονιά των τελευταίων δύο δεκαετιών. 
    Γεωγραφική Κατανομή των Καταστροφών
    Η Μεσόγειος και η Νότια Ευρώπη δέχθηκαν το μεγαλύτερο πλήγμα κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού: 
    • Ισπανία: Αναδείχθηκε η πλέον πληγείσα χώρα, με περισσότερα από 2.950.000 στρέμματα να γίνονται στάχτη.
    • Γαλλία: Κατέγραψε ιστορικό αρνητικό ρεκόρ με περίπου 965.000 στρέμματα καμένης γης.
    • Ιταλία: Οι απώλειες πλησίασαν τα 987.000 στρέμματα.
    • Ελλάδα: Είχε σημαντικά καλύτερη εικόνα σε σχέση με τα προηγούμενα έτη και τον ευρωπαϊκό Νότο, με τις καμένες εκτάσεις να περιορίζονται κοντά στα 318.870 στρέμματα. 
    • Αν συμπεριληφθούν οι χώρες της Βόρειας Αφρικής και οι μη κοινοτικές ευρωπαϊκές χώρες της Μεσογείου (όπως η Αλγερία και η Ουκρανία), η συνολική καμένη έκταση στην ευρύτερη περιοχή για το δίμηνο Ιουλίου-Αυγούστου ξεπέρασε τα 12.000.000 στρέμματα.
Τελευταία τροποποίηση στις Σάββατο, 03 Οκτωβρίου 2026 05:59

Προσθήκη νέου σχολίου

Κωδικός ασφαλείας
Ανανέωση