Παρασκευή, 28 Αυγούστου 2026 17:47
«Ζωγράφισέ μου ένα δέντρο» της Μαρίας Τζαρδή (κριτική του Δημήτρη Χριστόπουλου) – Ιστορίες σιωπής
Συντάκτης Πέπη Πιερρουτσάκου-
μέγεθος γραμματοσειράς
μείωση του μεγέθους γραμματοσειράς
αύξηση μεγέθους γραμματοσειράς
- Εκτύπωση
- Add new comment
Ο ΜΙΣΘΟΣ"Ήταν σημαντική αυτή η καινούργια βιοτεχνία στην πόλη μας που μαστιζόταν από την ανεργία. Πήρε καμιά τριανταριά άτομα εργάτες και προσωπικό ένας από τους οποίους ήμουν κι εγώ αν και όλο μελετούσα ότι θα τα παράταγα όλα και θα πήγαινα στην Αθήνα να τελειώσω τις σπουδές μου. Μας υπόσχονταν σίγουρη δουλειά και με καλές συνθήκες. Διάλειμμα για φαγητό και ξεκούραση και αλλαγές βάρδιας δίκαιες.
Ήταν βέβαια κι εκείνη η υπεύθυνη προσωπικού, δήθεν άνετη, χαριεντιζόταν με όλους και κάποια στιγμή πρότεινε και την ιδέα να παίζουμε και κανένα χαρτάκι στο κυλικείο στο κενό μας. Στην αρχή το πήραμε καλά. Όλοι εκτός από τον Πέτρο που ήταν δύσπιστος αλλά μπήκε στο παιχνίδι για να μην ξεχωρίσει. Είχε γυναίκα και δύο παιδιά κι ήταν πολύ καιρό άνεργος.
Κατά κάποιον τρόπο η υπεύθυνη προσωπικού είχε μάθει τις ιστορίες όλων μας άλλωστε ήταν κολλητή του αφεντικού και δεν το έκρυβε. Γρήγορα καταλάβαμε ότι όλοι χάναμε παίζοντας χαρτιά μαζί της. Και χάναμε αρκετά, υπολογίζαμε ότι της δίναμε σχεδόν το ένα τρίτο του μισθού μας καθημερινά. Δεν μιλούσαμε όμως αν και υποψιαζόμαστε ότι μας έκλεβε, είχαμε ανάγκη τη δουλειά έστω κι έτσι. Ο Πέτρος όμως ήταν διαφορετικός. Στο τέλος της τρίτης βδομάδας της άρπαξε το χέρι με τα φύλλα και το κατέβασε στο τραπέζι. Όλοι είδαμε ότι δεν είχε τους πόντους που δήλωνε. Σηκώθηκε θυμωμένη κι έφυγε από το κυλικείο. Κανείς δεν είπε τίποτα ούτε κι εγώ που είχα τη λιγότερη ανάγκη για δουλειά από όλους. Πάντοτε ήμουν άτολμος, η αυστηρή μου οικογένεια είχε συμπράξει σε αυτό. Η δουλειά συνεχίστηκε κανονικά παρόλο που όλοι ξέραμε ότι είχαν βάλει τον Πέτρο στο μάτι και οι μέρες του σε αυτή τη δουλειά ήταν μετρημένες. Εκείνος φαινόταν αδιάφορος λες και δεν είχε γυναίκα και παιδιά να φροντίσει. Στο τέλος του μήνα του δώσανε το μισθό του και μια αποζημίωση καθώς του ανακοίνωσαν ότι δεν θα συνέχιζε. Εκείνος δεν τους μίλησε καθόλου, πήρε τα χρήματα, ήρθε να μας χαιρετήσει κι έφυγε.
Την επομένη το παιχνίδι με τα χαρτιά ξανάρχισε κι όλοι μπήκαμε σε αυτό αμίλητοι. Στο σχόλασμα, είδαμε τον Πέτρο να κουβαλάει κάτω από τη μασχάλη του μια θαλασσογραφία, ήταν ο πίνακας που βλέπαμε καιρό τώρα στη βιτρίνα της γκαλερί στο τέλος του δρόμου και στοίχιζε παραπάνω από το μισθό μας. Ήταν χαρούμενος και όλοι σταματήσαμε να χαζέψουμε την όμορφη θαλασσογραφία. Πίσω μας είχε κοντοσταθεί η υπεύθυνη προσωπικού. Κανείς μας δεν τόλμησε να ρωτήσει πώς θα έτρεφε την οικογένειά του τώρα που ο ίδιος είχε σπαταλήσει τα λεφτά του για έναν πίνακα. Ο ίδιος μας είπε στο τέλος ότι έπρεπε να φύγει γιατί η οικογένειά του περίμενε ξετρελαμένη να δει τη θάλασσα. Την άλλη μέρα στο διάλειμμά μας δεν πάτησε κανείς μας στο κυλικείο. Ούτε και καμία άλλη μέρα."
___ Ένα δείγμα μόλις 448 λέξεων από την εξαιρετική δουλειά που μας καταθέτει το φετινό καλοκαίρι η Μαρία Τζαρδή - η μικρή φόρμα στα καλύτερά της.
Να γιατί επέλεξα το συγκεκριμένο διήγημα:
Το διήγημα φωτίζει με λιτότητα τον μηχανισμό μέσα από τον οποίο η εργασιακή εξάρτηση μετατρέπεται σε συνενοχή. Οι εργαζόμενοι γνωρίζουν ότι η υπεύθυνη προσωπικού τούς εξαπατά συστηματικά στο χαρτοπαίγνιο και αποδέχονται σιωπηλά την αφαίμαξη του μισθού τους, επειδή φοβούνται την ανεργία. Ο Πέτρος είναι ο μόνος που εκθέτει δημόσια την απάτη και πληρώνει την πράξη του με την απόλυση. Η θαλασσογραφία που αγοράζει με τα τελευταία του χρήματα αποτελεί τον ισχυρότερο συμβολικό πυρήνα του διηγήματος. Η φράση ότι «η οικογένειά του περίμενε ξετρελαμένη να δει τη θάλασσα» μεταφέρει μέσα στο ασφυκτικό περιβάλλον της βιοτεχνίας μια εικόνα ελευθερίας, αξιοπρέπειας και ομορφιάς. Η πράξη του Πέτρου λειτουργεί τελικά μεταδοτικά: την επόμενη μέρα κανείς δεν εμφανίζεται στο κυλικείο. Έτσι, η αντίσταση γεννιέται από μια μικρή προσωπική χειρονομία και αποκτά συλλογική δύναμη. Το χαμηλόφωνο τέλος, απαλλαγμένο από εξηγήσεις, είναι και το μεγαλύτερο αφηγηματικό κέρδος του διηγήματος.ΥΓ. Το κριτικό μου σημείωμα bookpress.gr/ «Ζωγράφισέ μου ένα δέντρο» της Μαρίας Τζαρδή (κριτική) – Ιστορίες σιωπής ( Η φωτό είναι από την ταινία "Πεσμένα φύλλα" ( 2023) του Άκι Καουρουσμάκι)
Σ.Δ. Η Μαρία Τζαρδή είναι γέννημα θρέμμα Πειραιώτισσα, συνάδελφος και γνωστή μου. Εννοείται ότι δεν επιλέξαμε το σημείωμα γι'αυτούς τους λόγους αλλά για τα προτερήματα του βιβλίου που ανέδειξε ο Δ.Χριστόπουλος.
Κατηγορία
Λογοτεχνία
Τελευταία άρθρα από τον/την Πέπη Πιερρουτσάκου
- Γρίπη και κρυολόγημα: Πώς να τα αποφύγετε – Οι συμβουλές των ειδικών
- Δημήτρης Χριστόπουλος: Ο Τιτανικός της εκπαίδευσης
- Remigration: η επικίνδυνη λέξη, του Αντώνη Λιάκου
- Πού οδηγείται η Ελλάδα μέσα από τον εγκλωβισμό της στην Ανατολική Μεσόγειο;
- Τέλος εποχής του ρόλου των ανθρωπιστικών σπουδών και των σκέψεων που κάναμε χρόνια τώρα για το νόημά τους - Τι μπορούμε να κάνουμε από εδώ και πέρα;