epoxi59Δημήτρης Παπανικολόπουλος. Όπως έχω ενημερώσει, λόγω ακαδημαϊκών υποχρεώσεων αυτή η στήλη θα ολοκληρώσει τον κύκλο της στο τέλος του χρόνου.

Προτιμώ να αφιερώσω τα περισσότερα από τα εναπομείναντα σημειώματα σε αυτό που θεωρούσα και θεωρώ το πιο χρήσιμο: την αναζήτηση των αδυναμιών της καθ’ ημάς Αριστεράς και τη διατύπωση προτάσεων που, κατά τη γνώμη μου, συμβάλλουν στην υπέρβασή τους.

Δεν θέλω να υποτιμώ την ανάγκη της κριτικής στους κυβερνώντες, κάτι το οποίο δεν έχω ποτέ παραλείψει. Απλώς, θεωρώ ότι αυτή η τελευταία προσφέρεται αφειδώς, ενώ η ειλικρινής και διεισδυτική κριτική των δικών μας λαθών υστερεί.

epoxi57Στις 12 Οκτωβρίου 1944, ύστερα από σχεδόν τρεισήμισι χρόνια Κατοχής, η Αθήνα απελευθερώνεται επιτέλους από τον ζυγό των γερμανικών δυνάμεων.

Πίσω της αφήνει μια περίοδο πείνας, τρομοκρατίας και καταστροφής, με τις εκτιμήσεις για την πρωτεύουσα να κάνουν λόγο για περίπου 40.000–45.000 νεκρούς από την πείνα και τουλάχιστον 1.800 εκτελεσμένους.

Αρκετές εβδομάδες πριν από την απελευθέρωση, η πόλη βρισκόταν ήδη σε αναβρασμό. Η προέλαση του Κόκκινου Στρατού στα Βαλκάνια και η κατάρρευση των γερμανικών συμμαχιών στην περιοχή καθιστούσαν επισφαλή την παραμονή των κατοχικών στρατευμάτων στην Ελλάδα.

Μπροστά στον κίνδυνο αποκοπής τους, η υποχώρηση προς τον Βορρά γινόταν αναγκαία. Όσο πλησίαζε, όμως, η στρατιωτική ήττα της ναζιστικής Γερμανίας, τόσο επιτακτικότερα ετίθετο το ζήτημα της μεταπολεμικής εξουσίας.

Η αποχώρηση των κατακτητών άνοιγε τον δρόμο για την απελευθέρωση, αφήνοντας ανοιχτό το ερώτημα ποιοι θα καθόριζαν την επόμενη ημέρα.

ktsoukalasΟ Κωνσταντίνος Τσουκαλάς ( Αθήνα, 1937- 17 Αύγούστου 2026) ήταν Έλληνας κοινωνιολόγος, πανεπιστημιακός και πολιτικός. Δίδαξε σε ελληνικά, αμερικανικά, γαλλικά και μεξικανικά πανεπιστήμια και είχε διατελέσει, μεταξύ άλλων, πρόεδρος του Εθνικού Κέντρου Κοινωνικών Ερευνών και βουλευτής Επικρατείας του ΣΥΡΙΖΑ το 2015. 

Ο θεωρητικός λόγος του ήταν πυκνός, απαιτητικός, κάποτε πληθωρικός, πάντοτε προσωπικός και αναγνωρίσιμος. Ο ίδιος τοποθετούσε τον εαυτό του στην ευρύτερη Αριστερά. Τα πρώτα μεταπολιτευτικά χρόνια κινήθηκε στο χώρο του ΚΚΕ εσωτερικού, ιδιαίτερα στην τάση του που έβλεπε θετικά τον κυβερνητικό ρόλο του ΠΑΣΟΚ.

Αργότερα, βρέθηκε στον ευρύ κύκλο του Κώστα Σημίτη τα χρόνια του πασοκικού εκσυγχρονισμού. Στις βουλευτικές εκλογές του Ιανουαρίου του 2015 ήταν επικεφαλής στο ψηφοδέλτιο επικρατείας του ΣΥΡΙΖΑ και εξελέγη βουλευτής. 

Τον Μάρτιο του 2025 εξελέγη τακτικό μέλος της Ακαδημίας Αθηνών, στην έδρα Κοινωνιολογία – Κοινωνική Θεωρία.

Παρασκευή, 14 Αυγούστου 2026 15:15

Νεανική ψήφος: το αίνιγμα της κάλπης

Επιλέγων ή Συντάκτης

vote1Χρήστος Μαχαίρας. Στα εκλογικά επιτελεία των κομμάτων η πιο συνηθισμένη ρουτίνα είναι η ανάλυση των εκλογικών συμπεριφορών κατά κοινωνική ομάδα, φύλο και ηλικία. Τα ευρήματα των δημοσκοπήσεων αντιπαραβάλλονται με τα στοιχεία των exit poll, ανιχνεύονται οι μετακινήσεις και επιχειρείται να εκτιμηθούν οι εκλογικές τάσεις. Εκεί όπου συνήθως τα στελέχη των κομμάτων σηκώνουν τα χέρια, είναι όταν δοκιμάζουν να διαβάσουν τις εκλογικές προτιμήσεις των νέων και να σχηματίσουν εικόνα για τη στάση τους στην κάλπη.

Ο καναπές…

Η μεγαλύτερη δυσκολία που προκύπτει είναι η αδυναμία να εκτιμηθεί αν οι νέοι θα φτάσουν στην κάλπη ή αν θα της γυρίσουν μαζικά την πλάτη. Στις ευρωεκλογές, για παράδειγμα, από την επεξεργασία των στοιχείων των exit poll και των ερευνών κοινής γνώμης, εκτιμάται ότι στις ηλικίες από 17 έως 24 ετών το ποσοστό της αποχής έφτασε στο 70%, ενώ στις ηλικίες 17 έως 34 ξεπέρασε το 65%.

 

Μια επιπλέον δυσκολία προσθέτει το γεγονός ότι στις επόμενες εκλογές έχουν δικαίωμα ψήφου 400.000 νέοι ψηφοφόροι, που αν ψήφιζαν όλοι θα αντιστοιχούσαν στο 4% του εκλογικού σώματος. Πόσοι από αυτούς θα πάνε στην κάλπη και πόσοι θα μείνουν στον καναπέ; Και, αν πάνε τι θα επιλέξουν;

Ο γρίφος… 

Παραδοσιακά, οι νέοι άνθρωποι δείχνουν δυσπιστία στην εξουσία και με ελάχιστες εξαιρέσεις του κανόνα, οι προτιμήσεις τους δεν συμβαδίζουν με αυτές του υπόλοιπου εκλογικού πληθυσμού. Στις ευρωεκλογές, που αποτελούν και το τελευταίο πραγματικό εκλογικό δείγμα, η Νέα Δημοκρατία βρέθηκε δύο και πλέον ποσοστιαίες μονάδες πίσω από τον ΣΥΡΙΖΑ, συγκεντρώνοντας στην κατηγορία 17 έως 24 ετών 17,1% και στην κατηγορία 17 έως 34 ετών 15,9%.

Το μεγαλύτερο πρόβλημα, ωστόσο, στην προσπάθεια να εκτιμηθεί η εκλογική συμπεριφορά των ψηφοφόρων νέας ηλικίας, δεν είναι στατιστικό, αλλά κοινωνικό. Με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, κυβέρνηση και αντιπολίτευση συμφωνούν ότι οι μεγάλοι χαμένοι της εποχής μας είναι οι νέοι άνθρωποι και επιχειρούν είτε να τους προσεγγίσουν με στοχευμένα μέτρα και πολιτικές είτε να κεφαλαιοποιήσουν πολιτικά τις αντιδράσεις τους.

 

Στις εκλογές που, όπως όλα δείχνουν, θα πραγματοποιηθούν την άνοιξη του 2027, η Νέα Δημοκρατία θα επιχειρήσει να συμπιέσει την ψήφο διαμαρτυρίας, προβάλλοντας την ανάγκη της πολιτικής συνέχειας και της σταθερότητας. Από την πλευρά της η αντιπολίτευση, προβάλλει και θα εξακολουθήσει να προβάλει την ανάγκη πολιτικής αλλαγής.

 

Και το μυστικό

Πόσο μετράνε όμως όλα αυτά για να εκτιμηθεί η εκλογική στάση της νέας γενιάς; Και τι σημαίνουν τα μέτρα και τα συνθήματα για τα κορίτσια και τα αγόρια, που μένουν χωρίς λεφτά από τις 20 του μήνα, καθώς η ακρίβεια και η πανάκριβη στέγη κατατρώγουν τους πενιχρούς μισθούς τους.

 

Οι νέοι άνθρωποι είναι μια ειδική “δεξαμενή”. Δεν συμπίπτουν ούτε με τη “δεξαμενή” των αναποφάσιστων ούτε με όσους συγκροτούν τη γκρίζα ζώνη της αποχής, ακόμα και αν οι ίδιοι επιλέγουν να απέχουν. Και αυτή η γενιά που της έλαχε ο κλήρος να είναι η πρώτη που ζει χειρότερα από τους γονείς της, έχει έστω ένα ύστατο εκλογικό προνόμιο: να κρατήσει το μυστικό της κάλπης μέχρι την ώρα της ψηφοφορίας, αφήνοντας τα επιτελεία να χάνονται στις προσθαφαιρέσεις για να η στάση της…

Πηγή:popaganda.gr/editorial

faa55Για δεκαετίες, το κυρίαρχο νεοφιλελεύθερο οικονομικό αφήγημα υποστήριζε ότι η ιδιωτικοποίηση των δημόσιων υπηρεσιών και των δικτύων κοινής ωφέλειας θα έφερνε την «άνοιξη» για τους καταναλωτές. Η υπόσχεση ήταν απλή: Ο ανταγωνισμός θα πίεζε τις τιμές προς τα κάτω, θα εξάλειφε τη γραφειοκρατία και θα οδηγούσε σε καινοτομία και ποιοτικότερες υπηρεσίες. Σήμερα, με την παρατεταμένη ακρίβεια σε όλο το φάσμα των αγαθών και υπηρεσιών να πιέζει τα νοικοκυριά, η πραγματικότητα διαψεύδει παταγωδώς αυτές τις προσδοκίες. Από την ενέργεια μέχρι τις μεταφορές, η ιδιωτικοποίηση δεν οδήγησε σε φθηνότερες υπηρεσίες, αλλά σε επιπλέον κόστη λόγω ιδιωτικοποίησης (privatisation premium): Μια μόνιμη, αναγκαστική επιβάρυνση στις πλάτες των πολιτών για την πρόσβαση σε βασικά αγαθά επιβίωσης.

kathimerini88Ας πούμε ότι ένας νέος άνθρωπος είναι αναποφάσιστος και δεν ξέρει τι θα ψηφίσει στις επόμενες εκλογές.

Η κυβέρνηση αποδεικνύει καθημερινά την καθεστωτική νοοτροπία της, εμπλεκόμενη σε σκάνδαλα και συγκαλύπτοντας εκ των υστέρων τον ρόλο της με κάθε τρόπο (καθυστέρηση στην υλοποίηση της σύμβασης 717, υποκλοπές, ΟΠΕΚΕΠΕ) μοιράζοντας απευθείας αναθέσεις σε ημετέρους, αδιαφορώντας για την καθημερινότητα των πολιτών (τους μισθούς και τις συνθήκες εργασίας στη «σεζόν», την ακρίβεια, το κόστος της στέγης, τις αστικές συγκοινωνίες, την έλλειψη στήριξης σε νέες οικογένειες).

lifo65Δημοσιεύθηκε χθες στο dnews ένα πολύ συγκροτημένο κείμενο της Μυρτούς Λέτσου και του Δημήτρη Λιάκου με τίτλο: " dnews.gr/ Η Αριστερά μπροστά στο δίλημμα της εποχής: διαχείριση ή μετασχηματισμός ".
Το κείμενο θέτει επί τάπητος μια σειρά από ζητήματα της σύγχρονης πολιτικής ατζέντας και δίνει τον προγραμματικό τόνο πάνω στον οποίον φαίνεται ότι θα κινηθεί το νέο "κόμμα Τσίπρα".
 
Θα σταθώ στο σημερινό μου σχόλιο σε μια φράση του κειμένου που μου φαίνεται απολύτως χαρακτηριστική για την ιδεολογική κατεύθυνση του νέου εγχειρήματος: το κρίσιμο ζήτημα της σημερινής εποχής, αναφέρει, "δεν είναι απλώς ποιος κατέχει μια δομή, αλλά πώς αυτή λειτουργεί, με ποια διαφάνεια, με ποια αποτελεσματικότητα και προς όφελος ποίου".
fbb841. Ως γραμματέας του Ε. Αβέρωφ είχε επμεληθεί το βιβλίο του τελευταίου «Αλλαγή Ναι, Πασόκ Όχι». Είχε εκδοθεί το 1981 και μάλλον από τότε του έμεινε αξέχαστη η χρονολογία. Το βιβλίο στρεφόταν κατά του Α. Παπανδρεου που, εκτός των άλλων, είχε προτείνει την αναγνώριση της Εθνικής Αντίστασης. Την καταψήφισε η Ν.Δ με αρχηγό τότε τον Αβέρωφ, υποστηρίζοντας ότι μια τέτοια κίνηση θα προκαλούσε διχασμό και ότι αφορούσε δυνάμεις που είχαν στραφεί κατά του αστικού κράτους.
 
2.Τον Νοέμβριο του 2001 ένας εργολάβος μήνυσε τον κ. Τασούλα ισχυριζόμενος ότι ως δήμαρχος Κηφισιάς τού είχε ζητήσει μίζα 70 εκατ. δραχμών για τον αποχαρακτηρισμό ενός οικοπέδου. Η υπόθεση οδηγήθηκε στα ευρωπαϊκά δικαστήρια και η Ελλάδα καταδικάστηκε για μη δίκαιη δίκη.
 
3.Για την εκτέλεση του Μπελογιάννη είχε δηλώσει ότι δεν ξέρει αν η θανατική καταδίκη ήταν δίκαιη ή άδικη, πάντως ο άνθρωπος με το γαρίφαλο δεν ήταν υπέρ της Δημοκρατίας γιατί ήθελε να επιβάλει κομουνιστική δικτατορία.

tempi1Κάλεσμα στις πανελλαδικές απεργιακές συγκεντρώσεις το Σάββατο 28 Φεβρουαρίου, στην επέτειο των τριών ετών από το πολύνεκρο σιδηροδρομικό δυστύχημα στα Τέμπη απευθύνουν ο Σύλλογος Συγγενών Θεμάτων Τεμπών, εργατικά κέντρα και σωματεία, οργανώσεις, φορείς και φοιτητικοί σύλλογοι με κύριο σύνθημα “Το έγκλημα δεν θα συγκαλυφθεί”.

Στην Αθήνα η απεργιακή συγκέντρωση θα πραγματοποιηθεί στις 12:00 στο Σύνταγμα ενώ καλέσματα έχουν απευθύνει φορείς και σωματεία σε δεκάδες πόλεις της χώρας.

Σε ανακοίνωσή του για τις προγραμματισμένες συγκεντρώσεις ο Σύλλογος Συγγενών Θυμάτων Τεμπών αναφέρει:

Σελίδα 1 από 11