Βιβλίο

Βιβλίο (40)

gaza3Το βιβλίο του Ρασίντ Μπενζίν* «Ο βιβλιοπώλης της Γάζας», με το που κυκλοφόρησε στη Γαλλία, τα δικαιώματα πουλήθηκαν σε 14 χώρες. Στην Ελλάδα το βιβλίο κυκλοφόρησε στις 23 Οκτωβρίου από τις εκδόσεις Ψυχογιός σε μετάφραση της Ρίτας Κολαΐτη. Το βιβλίο πραγματεύεται με σπάνια δύναμη και αμεσότητα τη γνωριμία ενός Γάλλου φωτογράφου με έναν Παλαιστίνιο ηλικιωμένο βιβλιοπώλη με φόντο τον παραλογισμό του πολέμου και του φανατισμού.  

Οπως έχει δηλώσει ο συγγραφέας: «Το να διαβάζεις σήμερα στη Γάζα, μες στον ορυμαγδό των βομβαρδισμών, “Αμλετ”, ή Μαχμούντ Νταρουίς, ή την “Ανθρώπινη μοίρα” του Μαλρό, δεν είναι το ίδιο με το να διαβάζεις την “Ανθρώπινη μοίρα” ή τον Σαίξπηρ σήμερα στο Παρίσι. Πράγμα που σημαίνει ότι υπάρχει μια πράξη θάρρους, μια πράξη αντίστασης.

fbb17Από τα τέλη της δεκαετίας του '60 άρχισα να διαβάζω και ξένους λογοτέχνες. Διάβασα κάποιους από αυτούς που έλαμψαν τους προηγούμενους αιώνες έως και τα τέλη της δεκαετίας του '50 διάβασα και αρκετούς που εμφανίστηκαν στο στερέωμά μου στα χρόνια του '70. Από όλους αυτούς τρεις με έφτιαξαν. Τα βιβλία τους και τα φχαριστήθηκα τότε που τα διάβαζα και με ξεσήκωσαν για ταξίδια με εντός εκτός και εναλλάξ αναζητήσεις και το ωραίο, εξακολουθούν να μου αρέσουν αυτοί οι συγγραφείς και τώρα. 

Ο ένας είναι ο Γερμανός Χάινριχ Μπελ (Κολωνία, 1917 - Kreuzau Γερμανία, 1985), ο άλλος είναι ο Τσεχοσλαβάκος με γαλλική υπηκοότητα Μίλαν Κούντερα ( Μπρνο, 1929 - Παρίσι, 2023) και ο τρίτος ο Γκαμπριέλ Γκαρσία Μάρκες, που του χρόνου κλείνoυν 100 χρόνια από τη γέννησή του και πιστεύω ότι θα πούμε περισσότερα γι'αυτόν που μου άνοιξε το δρόμο για μία ακόμα διεγερτική πραγματικότητα που έπαιζε κρυφτούλι μέσα μου προπάντων όταν ήμουν μικρός. 

Να πω μόνο πως και "Ο Έρωτας στα χρόνια της χολέρας" μου άρεσε τόσο πολύ όσο και τα "Εκατό χρόνια μοναξιάς". 

fbb3Σταυρούλα Παπασπύρου. Όταν η Μαρία Μπέικου, από τα θρυλικά πρόσωπα της εθνικής αντίστασης, αποφάσισε να καταταγεί στον ΕΛΑΣ –«Θα φύγω, θα πάω να πολεμήσω!»– δεν είχε ενηλικιωθεί ακόμη.

Οι δυνάμεις κατοχής, όμως, ήταν πια οι Γερμανοί «που τους στήριζαν οι ταγματασφαλίτες», ο αδελφός της είχε μόλις βγει από τη φυλακή, κι η ίδια, επονίτισσα με σύνδεσμό της στην Αθήνα τον Λεωνίδα Κύρκο, δεν έβλεπε την ώρα να συναντήσει τις αντάρτισσες της Ρούμελης.

Πλαστογραφώντας, λοιπόν, την υπογραφή του πατέρα της, αποχαιρέτησε την Ιστιαία Ευβοίας και εφοδιασμένη με μια ζιπ κιλότ ραμμένη από τη μάνα της, έφτασε με τα πόδια ως το Καρπενήσι. «Παρ’ όλο που ήταν επικίνδυνο», διαβάζουμε στην αυτοβιογραφία της, «εγώ δεν είχα καμία αίσθηση του κινδύνου. Ήμουν προσηλωμένη στον σκοπό και το είδα σαν μια περιπέτεια».

bookpressΑνακοινώθηκαν από το υπουργείο Πολιτισμού τα κρατικά βραβεία λογοτεχνίας και τα κρατικά βραβεία λογοτεχνικής μετάφρασης 2025 (για εκδόσεις του 2024). Βρείτε εδώ τους βραβευθέντες και τις βραβευθείσες και τα βιβλία τους καθώς και παραπομπές για να διαβάσετε περισσότερα για τα βιβλία και κριτικές που έχουν δημοσιευθεί στην Book Press. Κεντρική εικόνα: Οι τέσσερις βραβευθέντες με το Μεγάλο Βραβείο. 

Το «Μεγάλο Βραβείο Γραμμάτων 2025» απονέμεται φέτος εξ ολοκλήρου, ισότιμα και από κοινού για τη συνολική προσφορά τους στα Γράμματα σε τέσσερις νεοελληνιστές. Πρόκειται για τους: Βιντσέντζο Ρότολο, Ζακ Μπουσάρ, Ρόντρικ Μπίτον και Μόσχο Μορφακίδη-Φυλακτό.

Για τους βραβευθέντες και τις βραβευθείσες με τα Κρατικά Βραβεία Παιδικού Βιβλίου 2025, δείτε αναλυτικά εδώ.  

culturenowΤο Υπουργείο Πολιτισμού ανακοίνωσε τις βραχείες λίστες των Κρατικών Λογοτεχνικών Βραβείων 2025 (για τις εκδόσεις 2024).

Πρόκειται για τις Βραχείες Λίστες στις οποίες κατέληξαν οι τρεις αρμόδιες Επιτροπές: 

α) η Επιτροπή Κρατικών Βραβείων Λογοτεχνίας, 

β) η Επιτροπή Κρατικών Βραβείων Παιδικού Βιβλίου,

και γ) η Επιτροπή Κρατικών Βραβείων Λογοτεχνικής Μετάφρασης.

fba45Ο τίτλος του άρθρου στα περσικά (φαρσί) της γκούγκλ: پرسپولیس»، اولین کتاب مصور ایرانی نوشته مرجان ساتراپی (۲۰۰۸)، اثر استاورولا پاپاسپیرو،از فیسبوک

Η Μαργιάν Σατραπί (Ραστ, Ιράν, 1969, διαμένει στη Γαλλία) ζωντάνεψε στο «Περσέπολις» μια διαδρομή γεμάτη τραύματα και παλινωδίες η οποία την οδήγησε σ’ έναν αποτυχημένο γάμο, αλλά ταυτόχρονα την προίκισε μ’ ένα υλικό που κατάφερε να διαπραγματευτεί με αυτοσαρκασμό και ειλικρίνεια.

Τις ίδιες αρετές συναντάμε σ’ ένα ακόμη βιβλίο της, στα «Κεντήματα» (επίσης σε μετ. Γ. Τσάκωνα, εκδ. Ηλίβατον, 2008) με το οποίο ολοκλήρωσε τον κύκλο των αυτοβιογραφικών της αφηγήσεων.

Βρισκόμαστε στο Ιράν, στις αρχές της δεκαετίας του ΄90.

Στο καλοβαλμένο σπιτικό της οικογένειας Σατραπί, το μεσημεριανό γεύμα έχει τελειώσει, οι άντρες έχουν αποχωρήσει για την καθιερωμένη τους σιέστα κι εννιά γυναίκες –της συγγραφέως συμπεριλαμβανομένης– από τρεις διαφορετικές γενιές ετοιμάζονται να πάρουν το τσάι τους.

anagnostisΣ.Δ. Εξαιρετική ιδέα να παρουσιαστούν τα άξια λόγου και ουσίας από κάθε άποψη ελληνικά μυθιστορήματα που κυκλοφόρησαν από το 1960  έως το 2025 με βάση τα τρία κριτήρια που αναφέρει ο δημιουργός αυτού του άρθρου Βαγγέλης Χατζηβασιλείου ( Αθήνα, 1959). Το υποστηρίζω αυτό με δεδομένο ότι περισσότερα από τα μισά βιβλία τα έχω διαβάσει, πάνω κάτω την περίοδο που εκδόθηκαν, εννοείται και αρκετά ακόμα, και βρήκα πολύ καλές τις επιλογές που έκανε και ως προς τα βιβλία και ως προς τους συγγραφείς τους, που αν την έφτιαχνα εγώ πιστεύω ότι οι διαφορές θα ήταν ελάχιστες. Δεν ξέρω πάντως αν θα επέλεγα τον κανόνα που τηρείται μεν αλλά δεν έχει δηλωθεί, δηλαδή να υπάρχει ένα μόνο μυθιστόρημα από κάθε συγγραφέα που αναφέρεται σ'αυτόν τον κατάλογο.

anagnostis2Το 2025 ήταν μια δύσκολη χρονιά. Γεωπολιτικά τουλάχιστον. Και παρότι στη Γάζα επιτεύχθηκε κάποιου τύπου εκεχειρία, στην Ουκρανία ο πόλεμος συνεχίζεται, όπως και σε πολλές ακόμη περιοχές του κόσμου, που δεν φτάνουν στα πρωτοσέλιδα των εφημερίδων.

Αντίστοιχα, στις ΗΠΑ μαίνεται ο μέγιστος πολιτισμικός πόλεμος, με τον Τραμπ να τα έχει βάλει με όλους και όλα, βιβλία, πανεπιστήμια, κράτη, κτίρια – ακόμη και κορνίζες.

Εντός επικράτειας, δεν είδαμε επίσης κανένα φως λαμπερό, ούτε καν την παραμονή των Χριστουγέννων. Οι εγχώριες προτεραιότητες φαίνεται να κλίνουν προς τον πολιτισμό της …νύχτας και του παλκοσένικου. Παρότι -εντάξει ας μην τα ισοπεδώνουμε όλα- έχουν γίνει κάποια βήματα υποστήριξης στον τομέα του βιβλίου, όποιος/α ισχυριστεί ότι είμαστε διαβαστερός λαός, πλανάται πλάνην οικτράν.

fba26Η εγχώρια ειδησεογραφία και οι εικόνες από την εξεταστική επιτροπής της Βουλής για το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ μας έχουν «μαυρίσει» όλους τόσο πολύ που πληθαίνουν οι στιγμές που αισθανόμαστε ότι η χώρα έχει πιάσει, πάλι, πάτο.

Δεν όμως είναι αλήθεια ούτε για την πολιτική ζωή ούτε για την κοινωνική δραστηριότητα. Τα πράγματα δεν είναι μαύρα.

Σκεφτόμουν, μάλιστα, χθες ότι αδιάσειστο τεκμήριο ότι ζω σε μια χώρα που παραμένει σημαντική είναι τα βιβλία που εκδίδονται σε αυτή και μάλιστα τα κλασικά, οι μεταφράσεις έργων της Αρχαίας Γραμματείας αλλά και της λεγόμενης κλασικής Λογοτεχνίας. 

papaspirouΛίγα  στοιχεία για την εκπομπή ΒΙΒΛΙΟΒΟΥΛΙΟ, που δύο είναι οι ουσίες. Και έχω μάθει κάποια πράματα όσον αφορά νέες εκδόσεις και συγγραφείς και το πιο σημαντικό για μένα, την έχω ευχαριστηθεί, κάτι που προφανώς το καταφέρνουν ο αρχισυντάκτης παρουσιαστής και συνεντεξιαυστής Μανώλης Πιμπλής, η Σταυρούλα Παπασπύρου που παρουσιάζει νέες εκδόσεις και ο Βαγγέλης Χατζηβασιλείου που κάνει κριτική.

Από το 2018 που ξεκίνησε η ωριαία αυτή εκπομπή προβάλλεται στο Κανάλι της Βουλής συνήθως κάθε Σάββατο στις 5 μμ. Απ'ότι ξέρω είναι η μοναδική τηλεοπτική εκπομπή που έχει ως θέμα της το βιβλίο, όχι όμως μόνο τα λογοτεχνικά, αλλά και βιβλία ιστορίας, κοινωνιολογίας, οικολογίας, όπως και δοκίμια και μελέτες.

Πάντως είναι περίεργο που εφτά χρόνια μετά την γέννηση του Βιβλιοβουλίου ούτε ένας ιδιοκτήτης των καναλιών δεν συγκινήθηκε για να δοκιμάσει στο κανάλι του μια εκπομπή για βιβλία την ώρα που οι εκπομπές ας πούμε για μαγείρεμα, δεν απουσιάζουν εδώ και χρόνια από κανένα κανάλι; Αν κρίνουμε από όλα τα άλλα των καναλιών, δεν είναι καθόλου περίεργο, ε;