Καθώς ολοκλήρωσα το βιβλίο της Μαρίας Μανωλοπούλου «Τη μέρα που πέθανε ο Bowie», ένιωσα την ανάγκη να μείνω στη σιωπή, αναλογιζόμενη τον ρόλο της μουσικής στη ζωή μας. Η ανάγκη γι’ αυτή τη διερεύνηση είχε υπάρξει και στο παρελθόν, όμως το βιβλίο αυτό φώτισε μια ακόμη διάσταση της μουσικής: όχι μόνο ως συνοδεία της ζωής, αλλά ως μηχανισμό οργάνωσης της μνήμης και νοηματοδότησης της εμπειρίας.
Βιβλίο (40)
Σάββατο, 17 Οκτωβρίου 2026 18:41
Ένα ταξίδι στις ζωές των ποταμών του κόσμου (της Άννας Λυδάκη)
Επιλέγων ή Συντάκτης Μανώλης Ροσμαράκης
Στις μυθικές αφηγήσεις οι ποταμοί είναι ζωντανοί, όπως ο Αχελώος που πάλεψε με τον Ηρακλή για τη Δηιάνειρα, ο Σκάμανδρος που θύμωσε με τον Αχιλλέα και δεν τον άφησε να περάσει γιατί μόλυνε τα νερά του με αίμα σκοτωμένων, ο Αλφειός που ερωτεύτηκε τη νύμφη Αρέθουσα…
Όμως και στις Παραδόσεις που συνέλεξε ο Ν.Γ. Πολίτης διαβάζουμε για νεράιδες των ποταμών και της θάλασσας, που άλλοτε είναι αδελφές και άλλοτε αγαπητικές του Μεγαλέξανδρου: Ολούθε όπου βγαίνει το νερό ζει και νεράιδα, σε κάθε πηγή είναι μια πεγαδίστρα… Όταν το νερό κοιμάται μέσα του είναι νεράιδα και οι γυναίκες πριν πάρουν νερό λένε: Καλημέρα κυρά πεγαδίστρα… Το νερό των πηγών θεωρείται το γάλα της μητέρας Γης… Και στα παραμύθια των παιδικών μας χρόνων ποτάμια, λίμνες, δάση, βουνά είναι ζωντανά και μιλούν.
Κατηγορία
Βιβλίο
Δευτέρα, 21 Σεπτεμβρίου 2026 16:28
ΘΑΛΗΣ+ΦΙΛΟΙ / Το βιβλίο του μήνα: Η μυστική ζωή των αριθμών, των Κέιτ Κιταγκάουα και Τίμοθι Ρέβελ
Επιλέγων ή Συντάκτης Λάκης Ιγνατιάδης
Τι θα άλλαζε στην ιστορία των μαθηματικών αν μετακινούσαμε το βλέμμα μας πιο πέρα από τον Πυθαγόρα και τον Νεύτωνα; Αυτό είναι ένα από τα βασικά ερωτήματα του βιβλίου «Η μυστική ζωή των αριθμών» (εκδόσεις Αλεξάνδρεια, μτφ. Τεύκρος Μιχαηλίδης), που μας ωθεί να ξανασκεφτούμε τον τρόπο με τον οποίο αφηγούμαστε την ιστορία της επιστήμης. Οδηγοί σε αυτή την περιήγηση είναι η Κέιτ Κιταγκάουα, ιστορικός των μαθηματικών που σπούδασε στο Πρίνστον και δίδαξε στο Χάρβαρντ, και ο Τίμοθι Ρέβελ, επιστημονικός δημοσιογράφος με σπουδές μαθηματικών και διδακτορικό στην πληροφορική.
Το βιβλίο τους συνδυάζει την ιστορική γνώση με την τέχνη της εκλαΐκευσης. «Η πρόοδος των μαθηματικών δεν είναι γραμμική», γράφουν στο προοίμιο του βιβλίου και εξηγούν: «Όσο ταξιδεύαμε μέσα σε χιλιετίες μαθηματικής δραστηριότητας, όλα σχεδόν όσα νομίζαμε ότι γνωρίζουμε αμφισβητήθηκαν, με τον ένα ή τον άλλο τρόπο. Κάποιες πολύ γνωστές ιστορίες αποδείχθηκε ότι είχαν παρερμηνευθεί, ενώ άλλες ήταν τεχνητά κατασκευάσματα. Πολλοί μαθηματικοί και πολλά μαθηματικά είχαν κακώς αποκλειστεί από την ιστορία».
Κατηγορία
Βιβλίο
Παρασκευή, 18 Σεπτεμβρίου 2026 18:20
Παύλος Φύσσας, 13 χρόνια από τη δολοφονία του από τους νεοναζί της Χρυσής Αυγής – 5 βιβλία κρατούν τη μνήμη ζωντανή
Επιλέγων ή Συντάκτης Φώτης Νυχτολέας
Σαν σήμερα, 18 Σεπτεμβρίου 2013, δολοφονήθηκε ο Παύλος Φύσσας. Από τον αρχικό τρόμο μέχρι την κραυγή «Γιε μου, τα κατάφερες», της μητέρας του όταν καταδικάστηκαν τα μέλη της νεοναζιστικής οργάνωσης Χρυσή Αυγή, αναζητούμε τα βιβλία που κρατούν τη μνήμη ζωντανή. Εικόνα: Γκραφίτι της ομάδας Political Stencil.
Μια μέρα σαν σήμερα, στις 18 Σεπτεμβρίου 2013, ο Παύλος Φύσσας δολοφονήθηκε στο Κερατσίνι από τον Γιώργο Ρουπακιά, μέλος της Χρυσής Αυγής. Δεκατρία χρόνια μετά, η μνήμη τόσο για το συγκεκριμένο έγκλημα όσο και για τα υπόλοιπα που διέπραξε η νεοναζιστική οργάνωση παραμένει ζωντανή. Μόλις φέτος, στις 4 Μαρτίου 2026, το Πενταμελές Εφετείο Κακουργημάτων επικύρωσε τις πρωτόδικες καταδίκες σαράντα δύο κατηγορουμένων για την ένταξη, τη συγκρότηση και τη διεύθυνση εγκληματικής οργάνωσης.
Κατηγορία
Βιβλίο
Παρασκευή, 18 Σεπτεμβρίου 2026 18:04
Γαζώνοντας τη ζωή – Ελληνίδες μοδίστρες (της Ηρώς Νικοπούλου)
Επιλέγουσα ή Συντάκτρια Ράνια Ροκιά
Η προφορική ιστορία πλησιάζει και ίσως θα μπορούσε να ενταχθεί στην μικροϊστορία γιατί μοιράζεται παρόμοια μεθοδολογία και σκεπτικό.
Οι μαρτυρίες ζωντανών ανθρώπων απέναντι στον ερευνητή και μπροστά από ένα μαγνητόφωνο φωτίζει πτυχές που η επίσημη ιστορία ως κοινωνική κατασκευή –σύμφωνα με τον κοινωνιολόγο Maurice Halbwachs- είτε αγνόησε είτε μέσα από την ποσοτικοποίηση των πληροφοριών και των δεδομένων καθώς και με την συνεπακόλουθη ομαδοποίηση υποβάθμισε στριμώχνοντας χιλιάδες ζωές μέσα σε λίγες γραμμές και στις χειρότερες περιπτώσεις στο περιθώριο και την αφάνεια.
Επομένως, η προφορική ιστορία επιχειρεί να γεφυρώσει τις όποιες αποκλίσεις ή διαφορές προκύπτουν ανάμεσα στην ατομική και την συλλογική μνήμη.
Αυτό έρχεται να υπηρετήσει το δίκτυο των ερευνητών/ερευνητριών της Προφορικής Ιστορίας.
Κατηγορία
Βιβλίο
Τρίτη, 14 Ιουλίου 2026 10:52
Μονομελής ορχήστρα για την «Αρχαία Ελληνική Στρατιωτική Τεχνολογία» που ήταν τουλάχιστον η “Προικισμένη” Κόρη των Πόλεων
Επιλέγουσα ή Συντάκτρια Ράνια Ροκιά
Βασίλης Κάλφας. Υποβάλλω τον εαυτό μου σε ένα νοητικό πείραμα. Μελετώ τον ογκώδη τόμο, αγνοώντας το όνομα του συγγραφέα. Διαβάζω και την προγραμματική σημείωση ότι ο τόμος αυτός είναι ο πρώτος από ένα σύνολο 10 ομοειδών, που εξετάζουν κάθε πλευρά της αρχαίας ελληνικής τεχνολογίας. Η μελέτη με οδηγεί στη βεβαιότητα ότι έχει από χρόνια συγκροτηθεί, με γενναία χρηματοδότηση και ενδεχομένως κρατική υποστήριξη, μια ευρεία επιστημονική ομάδα, που περιλαμβάνει γνώστες της αρχαίας ελληνικής γραμματείας, αρχαιολόγους, ιστορικούς της επιστημονικής σκέψης, μηχανικούς και σχεδιαστές.
Κατηγορία
Βιβλίο
Δευτέρα, 06 Ιουλίου 2026 09:55
«Διαβάζοντας σε ανοιχτούς ορίζοντες» – 60 λογοτεχνικά βιβλία για ένα μακρύ αναγνωστικό καλοκαίρι
Επιλέγουσα ή Συντάκτρια Ράνια Ροκιά
Επιλογή - παρουσίαση: Κώστας Αγοραστός, Διονύσης Μαρίνος: Επιλογή 60 τίτλων ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, από την πρόσφατη βιβλιοπαραγωγή. Αν και δεν λείπουν οι εξαιρετικές νουβέλες και οι συλλογές διηγημάτων, τον τόνο δίνει και πάλι το μυθιστόρημα.
Παραδοσιακά, κάθε χρόνο, τους μήνες που διανύουμε οι εκδόσεις πληθαίνουν και μια βόλτα στο βιβλιοπωλείο (φυσικό ή διαδικτυακό) φέρνει μπροστά μας ένα σωρό βιβλία συγγραφέων που παρακολουθούμε, που διαβάσαμε πρόσφατα, βιβλία που προγραμματίσαμε για «όταν θα είμαστε πιο χαλαροί και ξεκούραστοι», βιβλία βραβευμένα και άλλα πολυσυζητημένα, μαζί με βιβλία πρωτοεμφανιζόμενων. Εικόνα: «Παιχνίδια στα κύματα», McClelland Barclay (1891-1943).
Κατηγορία
Βιβλίο
Κυριακή, 28 Ιουνίου 2026 18:14
Δύο προτάσεις: «Καλοκαίρι χωρίς οθόνες» 2026: Αναγνωστικός οδηγός με 60 βιβλία για βρέφη, νήπια, παιδιά και εφήβους
Επιλέγουσα ή Συντάκτρια Ράνια Ροκιά
1η) Επιλογή - παρουσίαση: Ελένη Κορόβηλα. Για ακόμη μια χρονιά δίνουμε τον τίτλο «Καλοκαίρι χωρίς οθόνες» στις βιβλιοπροτάσεις μας για παιδιά από τη βρεφική ηλικία έως τα 12 αλλά και για εφήβους.
Είναι μια προτροπή όχι για να αλλάξουν τα παιδιά, ειδικά τα μεγαλύτερα και οι έφηβοι, τους τρόπους επικοινωνίας που έχουν αποκτήσει αλλά για να επιμηκυνθεί ο χρόνος της απόλαυσης και μέσα από τις αναγνωστικές βουτιές που μπορούν να κάνουν κατά τη διάρκεια των καλοκαιρινών διακοπών.
Κατηγορία
Βιβλίο
Παρασκευή, 05 Ιουνίου 2026 22:37
Η Μουσική ως Χάρτης Μνήμης (Έφη Γεωργάκη) με αφορμή «Τη μέρα που πέθανε ο Bowie»
Επιλέγουσα ή Συντάκτρια Ράνια Ροκιά
Κατηγορία
Βιβλίο
Τρίτη, 12 Μαΐου 2026 11:57
"Πατριδογνωσία - Ιστορίες ενός Εμμονικού ", του Τάσου Τέλλογλου: από τον Petros Tatsopoulos στο fb
Επιλέγων ή Συντάκτης Τρύφων Μπεκετιάδης
Σπανίως «τσιμπάω» από τον τίτλο ενός βιβλίου, πόσο μάλλον από τον υπότιτλο. Το πιο πρόσφατο βιβλίο του δημοσιογράφου Τάσου Τέλλογλου, που κυκλοφόρησε πριν από μόλις τέσσερις ημέρες από τις εκδόσεις «Μεταίχμιο», εντάσσεται σε αυτό το «σπανίως».
Παρότι μπορούσα να ψυχανεμιστώ την ειρωνική και συνάμα μελαγχολική χροιά του τίτλου –«Πατριδογνωσία»-, δεν με ιντρίγκαρε τόσο όσο ο υπότιτλος: «Ιστορίες ενός εμμονικού».
Κατηγορία
Βιβλίο
Σάββατο, 09 Μαΐου 2026 19:30
Λογοτεχνικά Βραβεία του ηλεκτρονικού περιοδικού Αναγνώστης 2026 – Οι Μικρές Λίστες των υποψηφίων βιβλίων
Επιλέγουσα ή Συντάκτρια Ράνια Ροκιά
Η Συντακτική Επιτροπή του Αναγνώστη και οι Επιτροπές Κρίσης για τα βιβλία των ενηλίκων όσο και για τα βιβλία που απευθύνονται σε παιδιά ανακοίνωσαν σήμερα 7 Μαΐου 2026 τις Μικρές Λίστες των υποψηφίων προς βράβευση βιβλίων σε κάθε κατηγορία (τα οποία εκδόθηκαν μέσα στο έτος 2025).
Αργότερα θα ανακοινωθεί η Μικρή Λίστα για το Βραβείο Καλλιτεχνικού Σχεδιασμού και Τυποτεχνίας.
Οι νικητές των Λογοτεχνικών Βραβείων του Αναγνώστη για το 2026 θα ανακοινωθούν την Τρίτη 2 Ιουνίου 2026, στις 20:00, σε ειδική εκδήλωση που θα πραγματοποιηθεί στο Μουσείο Μπενάκη.
Τελετή Απονομής: Η τελετή θα περιλαμβάνει την ανακοίνωση των νικητών σε όλες τις κατηγορίες (μυθιστόρημα, διήγημα, ποίηση, δοκίμιο, παιδικό βιβλίο) καθώς και το Μεγάλο Τιμητικό Βραβείο.
Κατηγορία
Βιβλίο