Λίγα λόγια για τον συγγραφέα και το έργο του
Μπέρτολτ Μπρεχτ
(Eugen Berthold Friedrich Brecht, 1898-1956).
Η ζωή του.
Γεννημένος στο το 1898 στο Άουγκσμπουργκ της Βαυαρίας από μητέρα Προτεστάντισσα και πατέ-ρα Καθολικό, σπούδασε ιατρική στο Πανεπιστή-μιο του Μονάχου (1917-1921). Κατά διάρκεια των σπουδών του επιστρατεύτηκε ως νοσοκόμος και υπηρέτησε στον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο. Τότε άρχισε να γράφει ποιήματα και θεατρικά έργα.
Το 1923 προσλήφθηκε ως βοηθός σκηνοθέτη στο Γερμανικό Θέατρο του Βερολίνου υπό τη διεύθυνση του Μαξ Ράινχαρτ. Άρχισε να φοιτά στη Μαρξιστική Εργατική Σχολή και μελέτησε διαλεκτικό υλισμό.
Η προσαρμογή της Όπερας των ζητιάνων του Τζον Γκέι με το όνομα Η Όπερα της Πεντάρας (Die Dreigroschenoper, 1928) σε στίχους του Μπέρτολτ Μπρεχτ και μουσική Κουρτ Βάιλ προκάλεσε αίσθηση στο Βερολίνο και ο αντίκτυπος του επηρέασε την παγκόσμια σκηνή Μιού-ζικαλ. Στην όπερα αυτή, ο Μπρεχτ στηλίτευε την καθώς πρέπει βερο-λινέζικη αστική τάξη που προσήπτε στο προλεταριάτο έλλειψη ηθικής.
Το 1933, με την άνοδο του ναζισμού στη Γερμανία, ο Μπρεχτ αυτοεξορίστηκε μέχρι το έτος 1948. Έζησε πρώτα στη Δανία και τη Φινλανδία και μετά στις ΗΠΑ, καθ' όλη τη διάρκεια του πολέμου. Στη Μόσχα εξέδωσε σε συνεργασία με άλλους Γερμανούς συγγραφείς το περιοδικό «Η Λέξη» (Das Wort). Στην Αμερική, όπου έζησε το κύριο μέρος της ζωής του, δέχθηκε έντονες διώξεις από το Μακαρθικό κα-θεστώς.
Μετά το τέλος του πολέμου εγκαταστάθηκε στη Λαϊκή Δημοκρατία της Γερμανίας και μαζί με τη δεύτερη σύζυγό του, Χέλενε Βάιγκελ (Ηelene Weigel), ίδρυσαν (1949) το Μπερλίνερ Ανσάμπλ (Berliner Ensemble). Το 1950 εκλέχτηκε μέλος της Ακαδημίας Τεχνών. Τιμήθηκε με το Εθνικό Βραβείο της ΛΓΔ το 1951 και με το Βραβείο Λένιν για την Ειρήνη το 1954.
Το έργο του.
Ανάμεσα στα έτη 1937 και 1945, ο Μπρεχτ έγραψε τα σπουδαιότερα έργα του: "Η Ζωή του Γαλιλαίου" (1937-39), "Μάνα Κουράγιο και τα Παιδιά της" (1936-39), "Ο καλός άνθρωπος του Σετσουάν" (1935-41), "Ο Κύριος Πούντιλα και ο Υπηρέτης του Μάττι" (1940), "Η 'Ανοδος του Αρτούρου Ούι" (1941), "Τα Οράματα της Σιμόνης Μασάρ" (1940-43), "Ο Σβέικ στο Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο" (1942-43) και "Ο Καυκασιανός Κύκλος με την Κιμωλία" (1943-45). Το 1944 γράφει το έργο "Η ιδιωτική ζωή της κυρίαρχης φυλής", μια άτεγκτη κριτική της ζωής στη Γερμανία υπό το καθεστώς του Εθνικοσοσιαλισμού.
Η παγκοσμιότητα του έργου του αναγνωρίστηκε ευρέως μετά το Β΄ Παγκόσμιο πόλεμο. Τα έργα του κλείνουν μέσα τους μια διάρκεια, καθώς αναδεικνύουν την ανθρώπινη υπόσταση. Έτσι, όχι μόνο δεν καταλύθηκαν από το χρόνο, αλλά τώρα προβάλλονται και τιμώνται περισσότερο παρά ποτέ.
«Τρόμος και αθλιότητα του Τρίτου Ράιχ».
Στο βιβλίο του αυτό, που περιλαμβάνει εικοσιτέσσερις σκηνές, που έγραψε ο Μπρεχτ εξόριστος (1935-1939), καταγράφεται όλη η φρίκη της φασιστικής εξουσίας, προτού ακόμη αποκαλυφθεί. Τέσσερις από αυτές τις σκηνές επιλέχτηκαν για την παράστασή μας.
Γιατί επιλέξαμε τον Μπρεχτ ;
Τη σχολική χρονιά που πέρασε, στο επίκεντρο του προβληματισμού μας βρέθηκε, ανάμεσα στα άλλα προβλήματα που αντιμετωπίζουμε ως άτομα και ως εκπαιδευτική κοινότητα, και η αλματώδης άνοδος του νεοναζισμού στην Ελλάδα και στην Ευρώπη.
Αισθανθήκαμε την ανάγκη να εκφράσουμε την αγωνία μας και να δηλώσουμε την αντίθεσή μας στο φαινόμενο αυτό. Θεωρήσαμε χρέος μας να καταδείξουμε το αληθινό περιεχόμενο της ναζιστικής ιδεολογίας και των πρακτικών που χρησιμοποιεί, παρουσιάζοντας την ιστορική πραγματικότητα της Γερμανίας του Μεσοπολέμου με διαμεσολαβητή τη θεατρική πράξη.
Με αφορμή το μάθημα της Νεότερης Ευρωπαϊκής Λογοτεχνίας, που διδάσκεται στη Β΄ Λυκείου, αποφασίσαμε από κοινού με τους μαθητές μας να ανεβάσουμε τέσσερα μονόπρακτα από το θεατρικό έργο του Μπέρτολτ Μπρεχτ: « Τρόμος και Αθλιότητα του Τρίτου Ράιχ». Τέσσερις ιστορίες-θραύσματα στη ραγισμένη ανεπανόρθωτα γερμανική δημοκρατία της δεκαετίας του ’30 που αποτυπώνουν, με τη ματιά του Γερμανού συγγραφέα, την πορεία εκφασισμού της κοινωνίας και τη σταδιακή παράδοση των ανθρώπων στο ναζισμό.
Επικαλούμαστε τα λόγια του Μπρεχτ: «Η κοιλία της φρίκης είναι έτοιμη να παιδογονήσει και πάλι.», για να απαντήσουμε: «Δεν θα το κάνει, αν δεν το επιτρέψουμε.»
Οι Υπεύθυνες Καθηγήτριες
Παπαβασιλείου Φανή
Καπετανίδου Ελένη
Συμμετέχουν:
Παρουσίαση των σκηνών: Ειρήνη Λύκου.
Α. Ο σπιούνος.
Η Υπηρέτρια: Γεωργία Σκριβάνου.
Ο Άντρας: Αλέξανδρος Φασουλής.
Η Γυναίκα: Κατερίνα Κώστα.
Το Αγόρι: Σταμάτης Σταματιάδης.
Β. Η επί του όρους ομιλία.
Ο Ετοιμοθάνατος: Φίλιππος Βαΐτσης.
Ο Παπάς: Γιάννης Μαρίτσας.
Η Γυναίκα: Φωτεινή Παυλάκου.
Ο Γιος: Σταμάτης Σταματιάδης.
Γ. Η Εβραία.
Η Γυναίκα: Σταυρούλα Μαρίτσα.
Ο Άντρας: Αλέξανδρος Φασουλής.
Δ. Δημοψήφισμα.
Η Γυναίκα: Αγγελική Μανδαλιού.
Ο Γεροντότερος Εργάτης: Φίλιππος Βαΐτσης.
Ο Νεότερος: Γιάννης Μαρίτσας.
Υποβολέας: Αλεξάνδρα Ιβοπούλου.
Επιλογή ήχων παράστασης: Αγγελική Μανδαλιού.
Επιμέλεια ήχου: Πιερράτος Γιώργος.
Γενικών καθηκόντων: Κορρού Μαρία
Σκηνοθεσία-Σκηνικά:Καπετανίδου Ελένη-Παπαβασιλείου Φανή
Ενδυματολογία: Καπετανίδου Ελένη.
Στην παράσταση ακούγονται τα τραγούδια:
1. Σχήμα λόγου. Αντ.Βαρδής-Κώστας Τριπολίτης, Αδελφοί Κατσιμίχα.
2. Κάποτε θάρθουν. Μ.Θεοδωράκης-Λευτ.Παπαδόπουλος, Π.Σιδηρόπουλος.
3. Άννα, μην κλαις. Θ.Μικρούτσικος- Μπέρτολτ Μπρεχτ., Γιάννης Κούτρας.
4. Ο φασισμός. Θ.Μικρούτσικος- Μπέρτολτ Μπρεχτ, Μαρία Δημητριάδη.
5. Τώρα τώρα.Lluis Llach-Π.Φαλάρας, Βασίλης Παπακωνσταντίνου.
.
Ευχαριστούμε θερμά τον σκηνοθέτη Τάκη Τζαμαργιά για τη συμβολή του, τον Διευθυντή, τους συναδέλφους και τη φύλακα του Σχολείου μας, καθώς επίσης και τους γονείς των παιδιών και τους φίλους, χωρίς τη βοήθεια των οποίων δεν θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί η παράσταση.
