Απόστολος Χατζήχρηστος (Σμυρνιωτάκι) (Σμύρνη, 4 Μαρτίου 1901 - Αθήνα, 5 Ιουνίου 1959) της Maria Xenou-gr

Παρασκευή, 05 Ιουνίου 2026 05:47

Απόστολος Χατζήχρηστος (Σμυρνιωτάκι) (Σμύρνη, 4 Μαρτίου 1901 - Αθήνα, 5 Ιουνίου 1959) της Maria Xenou-gr

Επιλέγων ή Συντάκτης Λάκης Ιγνατιάδης

μέγεθος γραμματοσειράς μείωση του μεγέθους γραμματοσειράς αύξηση μεγέθους γραμματοσειράς
Add new comment

Βαθμολογήστε αυτό το άρθρο

(0 ψήφοι)

Γεννήθηκε το 1901 (ή κατά άλλες πληροφορίες το 1903 ή 1904) στο προάστιο Κοκαριαλί (Μυρακτή) της Σμύρνης από γονείς ευκατάστατους και πέθανε στην Αθήνα, χτυπημένος από τον επάρατο καρκίνο στους πνεύμονες, στις 5 Ιουνίου 1959.

Κατάγεται από ιστορική οικογένεια της Μικράς Ασίας και είχε το προνόμιο από πολύ μικρός να μάθει πιάνο και ακορντεόν, παρακινούμενος από τους γονείς του, κυρίως από τον πατέρα του Δημήτριο Χατζηχρήστο, να ασχοληθεί με τη μουσική. Έτσι από τα παιδικά του χρόνια αποκτά τα πρώτα του βιώματα της ραφινάτης μικρασιατικής μουσικής.

Όταν ο ελληνικός στρατός αποβιβάστηκε στα μικρασιατικά παράλια, ο Αποστόλης με μεγάλο νεανικό ενθουσιασμό και εθνική έπαρση κατετάγη στις τάξεις του εθελοντής, συμμετέχοντας στα ιστορικά γεγονότα της περιόδου 1919 � 1922. Σε κάποια μάχη πιάνεται αιχμάλωτος από τους Τούρκους και ενώ οδηγείται προς εκτέλεση, κατορθώνει άγνωστο πώς να δραπετεύσει και να γλιτώσει τη ζωή του (στοιχεία από τις κατά καιρούς αφηγήσεις των συγγενών του). Τα ίχνη του χάνονται για τρία χρόνια.

Ο ίδιος καταφεύγει στην Ελλάδα και οι δικοί του, μετά την καταστροφή και το κάψιμο της Σμύρνης το 1922 έρχονται κι αυτοί στην Ελλάδα και εγκαθίστανται στη νήσο Τζιά.

Ο Απόστολος αναζητώντας την οικογένειά του τη βρίσκει τελικά στο νησί και αποφασίζουν να εγκατασταθούν όλοι μαζί οριστικά στον Πειραιά, στο Τουρκολίμανο.

Από το 1922 και για περισσότερο από μια δεκαετία ασχολείται με τη μουσική τελείως ερασιτεχνικά, εργαζόμενος στα Ελληνικά Σωληνουργεία ως ηλεκτροσυγκολητής. Παράλληλα φροντίζει και μαθαίνει άριστα κιθάρα, μπουζούκι και μπαγλαμά, γενόμενος δεξιοτέχνης οργανοπαίκτης. Μουσικός άριστος.

Η επιτυχία της Τετράδος της Ξακουστής του Πειραιώς το 1933, η γέννηση ουσιαστικά της νέας Πειραιώτικης Σχολής του Ρεμπέτικου Τραγουδιού και η εσωτερική του μουσική ανησυχία, τον φέρνουν δειλά στο μουσικό προσκήνιο γύρω στο 1933 - 34, σαν ερασιτέχνη ακόμα. Στην αρχή εμφανίστηκε παίζοντας και τραγουδώντας σε μικρά ταβερνάκια της Δραπετσώνας και του Πειραιά. Πρωτοεμφανίστηκε εκεί συνεργαζόμενος με λιγότερο τότε- γνωστά ονόματα, όπως ο Γιώργος Κωνσταντινίδης (κιθαρίστας και τραγουδιστής, γνωστός ως «Μακαρόνας»), ο Ηλίας Ποτοσίδης (μπουζουξής, γνωστός ως «Κάτω βλέπας»), ο αλανιάρης νεαρός μπουζουξής και τραγουδιστής Μιχάλης Γενίτσαρης, και άλλοι, ενώ αρχίζει να γράφει και τα πρώτα του τραγούδια.

Ουσιαστικά όμως, από τα πρώτα του επαγγελματικά βήματα, γύρω στα 1935 - 36, γνωρίζει τον Μάρκο Βαμβακάρη και τη ρεμπέτικη παρέα του (Μπάτη, Στράτο ή Τεμπέλη και Ανέστο Δελιά ή Αρτέμη) και συμμετέχει στα καλύτερα ρεμπέτικα συγκροτήματα. Δούλεψε σε όλα σχεδόν τα γνωστά κέντρα διασκέδασης της εποχής εκείνης. Στου Δερέμπεη, στου Πίκινου τη Μπύρα, στου διαβόητου Κατελάνου, στο «Δάσος» του άγριου Βλάχου, στου Μάριου στην οδό Ίωνος (στην Ομόνοια), κι αλλού.

Οι μικρασιατικές του καταβολές και τα προσωπικά του μουσικά βιώματα, η κλασσική του μουσική παιδεία, τα βάσανα του πολέμου και της αιχμαλωσίας, ο πόνος του ξεριζωμού και της αναγκαστικής του προσφυγιάς, και τέλος η βασανισμένη και μαρτυρική του ζωή βαρύνουν καταλυτικά πάνω στο ύφος του.

Ο αυτοβιογραφικός του στίχος «Φίλε παραπονιάρη» περικλείει όλη του τη ζωή!

Η φωνή του δυνατή, μελωδική, τενόρικη, μυθική, σμίγει στο πάλκο και στα αυλάκια των 78άρηδων δίσκων με τη μπάσα γνήσια ρεμπέτικη φωνή του πρωτομάστορα Μάρκου Βαμβακάρη σ ένα αξεπέραστο και μοναδικό φωνητικό ρεμπέτικο δίδυμο. Σ’ ένα ρεμπέτικο ντουέτο που όμοιό του ούτε υπήρξε και ούτε θα ξαναγίνει ποτέ (με εξαίρεση, πιθανώς -και κατά προσωπική εκτίμηση- το ανεπανάληπτο επίσης ανδρικό δίδυμο Στράτου Παγιουμτζή και Στελλάκη Περπινιάδη)! Βαμβακάρης και Χατζηχρήστος! Ήταν το δίδυμο που γεφύρωσε κυριολεκτικά τη γλυκύτητα της Ιωνικής γης του παραπονιάρη Μικρασιάτη Απόστολου, με τη δωρική δυναμικότητα που εξέφραζε ο συριανός ιδρυτής Πατριάρχης της πρώτης ρεμπέτικης κομπανίας των μπουζοκομπαγλαμάδων Μάρκος.

Μετά από πρόταση του μαέστρου Σπύρου Περιστέρη, υπογράφει συμβόλαιο με τον τότε διευθυντή (και στιχουργό) της ODEON και PARLOPHONE Μίνωα Μάτσα. Μέχρι στιγμής, ο Α.Χ. εμφανίζεται σαν συνθέτης στις εταιρείες ODEON, PARLOPHONE και COLUMBIA σε 40, 26 και 4 τραγούδια αντίστοιχα.

Τα τραγούδια που άφησε πίσω του ο Α.Χ. είναι -μέχρι στιγμής- γνωστά 76 εκπληκτικά κομμάτια και είναι σχεδόν όλα μουσικά ρεμπέτικα στολίδια. Με ιδιαίτερη λαϊκή ευαισθησία, σε «πειράζουν» στη ψυχή και εξακολουθούν μέχρι σήμερα να τραγουδιούνται καθημερινά στα ρεμπέτικα πάλκα! Παράλληλα, ο Α.Χ. συμμετέχοντας σε άλλα 126 περίπου τραγούδια άλλων δημιουργών της Πειραιώτικης Σχολής, έβαλε ανεξίτηλα χαραγμένη στη δισκογραφία των 78 στροφών την προσωπική του καλλιτεχνική σφραγίδα σαν τραγουδιστής και οργανοπαίκτης.

Με το Μάρκο, ως ντουέτο, πέρασαν συνολικά 44 τραγούδια στους δίσκους γραμμοφώνου. 15 απ αυτά είναι τραγούδια του Μάρκου, 16 του Σπύρου Περιστέρη, 6 του ίδιου του Α.Χ. και τα υπόλοιπα 7 ανήκουν σε άλλους συνθέτες, όπως στον Β. Τσιτσάνη, στον Κώστα Σκαρβέλη, κ.α.

Ως στιχουργός, έγραψε ο ίδιος τους στίχους των περισσότερων τραγουδιών του, συνεργάστηκε όμως και με τους περισσότερο γνωστούς στιχουργούς του ρεμπέτικου, όπως ο Γιάννης Λελάκης (που του έδωσε τα καλύτερά του τραγούδια), ο Τσάντας (Μπάμπης Βασιλειάδης), ο Κώστας Μάνεσης, ο Γιώργος Φωτίδας, κ.α.

Το έτος 1929 παντρεύεται με την πιστή σύντροφο της ζωής του Γαρυφαλιά και αποκτούν τέσσερα παιδιά, δύο αγόρια και δύο κορίτσια.

Στα πρώτα του επαγγελματικά βήματα, το 1935, κάνει τη γνωριμία του με τον Γιάννη Παπαϊωάννου και γίνονται αχώριστοι φίλοι και συνεργάτες. Έκτοτε και μέχρι το θάνατο του Αποστόλη, τους ενώνει βαθιά φιλία και αλληλοεκτίμηση.

Στη παρέα τους ανήκε και ο Γιώργος Κωνσταντινίδης με τη κιθάρα του.

Παπαϊωάννου και Χατζηχρήστος σμίγουν επαγγελματικά και αλληλοβοηθούνται. Όλα σχεδόν τα τραγούδια τους τα παίζουν μαζί στους δίσκους γραμμοφώνου, έχοντας κιθαρίστα ή 2η φωνή τον κοινό τους φίλο Μακαρόνα (Γ.Κ.).

Ο Αποστόλης ήδη από τον Μικρασιατικό πόλεμο απέδειξε πως ήταν γνήσιος και καλός πατριώτης. Κατά τη διάρκεια της Κατοχής από τους Γερμανούς, το 1941 - 42 εντάσσεται στην Εθνική Αντίσταση κατά των κατακτητών και γίνεται ενεργό μέλος αντιστασιακών οργανώσεων. Την ίδια περίοδο της σκλαβιάς και της πείνας προσπαθεί κι αυτός, όπως και οι υπόλοιποι του ρεμπέτικου μουσικού σιναφιού, με μικρά συγκροτήματα και για μικρά χρονικά διαστήματα να κερδίσει το ψωμί της οικογένειας παίζοντας σε κυρίως σε μικρομάγαζα και σε γνωστά στέκια. Είναι η απέλπιδα προσπάθεια να επιβιώσει όπως όλοι κινούμενος μέσα από πιο οργανωμένες μορφές πάλης.

Μετά την απελευθέρωση δούλεψε μαζί με τα πρώτα ονόματα του ρεμπέτικου (Βαμβακάρης, Τσιτσάνης, Παπαϊωάννου, Παγιουμζής, κ.α.) σε διάφορα κέντρα της εποχής, όπως στο Πίγκαλς, στου Τζίμη του Χοντρού, στη Φλώριδα, στη Νίκαια, στη Ν. Φιλαδέλφεια, στου Κατελάνου, κ.α. Όντας πραγματικά μεγάλος ανάμεσα στους μεγάλους!

Με το τέλος της κλασσικής περιόδου του ρεμπέτικου (το 1955), ο Α.Χ. πέρασε στο περιθώριο ακολουθώντας κι αυτός τη μοίρα όλων των μεγάλων του χώρου. Σε κάποια επαρχιακά κέντρα (Θεσσαλονίκη, Βόλος, Πάτρα, κ.α.) ευτυχώς επιβίωνε ακόμη το ρεμπέτικο. Ο Αποστόλης για να πορευτεί καλλιτεχνικά και για να επιβιώσει αυτός και η οικογένειά του έκανε διάφορες περιοδείες με ρεμπέτικες κομπανίες στην επαρχία.

Ο Απόστολος Χατζηχρήστος με το συνολικό μουσικό του έργο, με τη συμμετοχή του στις ρεμπέτικες δημιουργίες συναδέλφων του και τη λοιπή σκηνική του παρουσία στο ρεμπέτικο μουσικό στερέωμα, είναι αναμφίβολα μια από τις μεγαλύτερες προσωπικότητες της Ιστορίας του Ρεμπέτικου και ταυτόχρονα, δυστυχώς από τις πιο τραγικές μορφές (παρέα με τους Δελιά, Σκαρβέλη, Τούντα, Παπάζογλου, Γ. Τσαούς, Παγιουμτζή, Δραγάτση, Πετροπουλέα, Λορέντζο, Καρίπη, Μεμέτη, Καπετανάκη, Μπάτη, Παντελίδη, Μιχαηλίδη, Φλώρο, Γρυπάρη, Λελάκη, Μοντανάρη, Μάνεση, Φωτίδα και πολλούς άλλους).

Εμπνευσμένος και φανταστικός συνθέτης, με εντελώς ξεχωριστό και ιδιαίτερο προσωπικό ύφος, με γνήσια ρεμπέτικη στόφα, μας χάρισε πολύ μεγάλα λαϊκά μουσικά έργα, ΤΡΑΓΟΥΔΑΡΕΣ, που έμειναν στην Ιστορία, ενώ ο ίδιος σαν δημιουργός έμεινε στην αφάνεια και στη λήθη!

ΑΘΑΝΑΤΟΣ.!!!

ΠΗΓΗ Σάκης Πάπιστας

Σ.Δ. youtu.be/ Δέκα διαμάντια του Απόστολου Χατζηχρήστου

01. Καϊξής - Μάρκος Βαμβακάρης & Απόστολος Χατζηχρήστος & Ευάγγελος Χατζηχρήστος 00:00 02. Το παράπονο του αλήτη ( Αλήτη μ’ είπες μια βραδιά )- Απόστολος Χατζηχρήστος 03:10 03. Παραπονιάρικό μου - Απόστολος Χατζηχρήστος 06:20 04. Καροτσέρη τράβα - Απόστολος Χατζηχρήστος & Σούλα Καλφοπούλου & Γιάννης Τατασόπουλος 09:36 05. Φέρε μας κάπελα κρασί - Μάρκος Βαμβακάρης & Απόστολος Χατζηχρήστος & Γιάννης Σταμούλης 12:56 06. Πάμε στο Φάληρο - Μάρκος Βαμβακάρης & Απόστολος Χατζηχρήστος & Απόστολος Καλδάρας 16:13 07. Βαγγελιώ δεν είσαι εντάξει - Απόστολος Χατζηχρήστος & Γιώργος Κωνσταντινίδης 19:21 08. Η άμαξα μες στη βροχή - Απόστολος Χατζηχρήστος 22:37 09. Ας μην ξημέρωνε ποτέ - Απόστολος Χατζηχρήστος & Ευάγγελος Χατζηχρήστος 25:31 10. Καρδιά παραπονιάρα - Τάκης Μπίνης & Στέλλα Χασκίλ 28:50

Στίχοι: 1, 6, Γιώργος Φωτίδας 2, 4, 7, Απόστολος Χατζηχρήστος 3, Γιάννης Λελάκης 5, 8, Χαράλαμπος Βασιλειάδης 9, Κώστας Μάνεσης 10, Γιάννης Λελάκης Μουσική: Απόστολος Χατζηχρήστος

Κατηγορία Νότες με ρυθμούς και μελωδίες

Λάκης Ιγνατιάδης

Ραβδοσκοπία ατζαμή

Τελευταία άρθρα από τον/την Λάκης Ιγνατιάδης

Προσθήκη νέου σχολίου

JComments