Μια οριακή πλειοψηφία ( 52% - 17.410.742) αποφάσισε ηρωική έξοδο και με το ρίσκο να αποχωρήσουν από τη Βρετανία η Σκωτία και η Βορ.Ιρλανδία, κόντρα στο ρεύμα των Ευρωπαίων που πιστεύουν ότι η ισχύς ανάμεσα στις υπερδυνάμεις των Η.Π.Α και της Κίνας στον παγκοσμιοποιημένο κόσμο μας βρίσκεται εν τη ενώσει τους ακόμα κι όταν νερώνουν το κρασάκι τους κάθε που η αλληλεγγύη τους συμφέρει κι είναι στo φόρτε της. 

Είναι άραγε καλύτερα έτσι; Αυτό που οπωσδήποτε περνάει από το μυαλό του καθενός μας είναι πως σε μια συμμαχία αν οι λαοί κλωτσάνε ότι και να λένε οι πολιτικές ηγεσίες τους δεν βοηθάει, δεν δουλεύει σε βάθος υπέρ της ένωσης. Γι'αυτό ίσως και να αποδειχτεί ότι εν τέλει είναι προς το συμφέρον όλων μας αυτό το διαζύγιο, ιδιαίτερα με μια χώρα που ποτέ της δεν πήρε ζεστά την ιδέα της ευρωπαϊκής ένωσης.

Για να λέμε την αλήθεια είναι παρακινδυνευμένο να προχωρήσει, ακόμα και ο πιο καλά πληροφορημένος, σε ασφαλείς εκτιμήσεις για το μεσοπρόθεσμο αύριο τόσο της Ε.Ε όσο και της πέμπτης μεγαλύτερης οικονομίας στον κόσμο Βρετανίας, που το ποσοστό της στο ΑΕΠ της Ε.Ε αγγίζει το 1/6. 

Η αυθόρμητη εκτίμηση ενός μέσου Ευρωπαίου πολίτη θεωρώ ότι θα τείνει να ισχυριστεί πως το πιο πιθανόν είναι να καταλήξει η Βρετανία ακόμα περισσότερο της προσκολλήσεως στο άρμα των Η.Π.Α, όταν θα κουραστεί να ταξιδεύει στο άγνωστο με βάρκα την ελπίδα των νοσταλγών των περασμένων μεγαλείων της πάλαι ποτέ αυτοκρατορίας τους. Όσο για την αποδυναμωμένη επί του παρόντος Ευρωπαϊκή Ένωση είναι πολύ πιθανόν να οδηγηθεί συν τω χρόνω σε μια οριακά θεσμική αντιπαλότητα με άγνωστη κατάληξη, ανάμεσα στην νεοφιλελεύθερη Γερμανική συμμαχία και τους υπόλοιπους, που θα σηκώνουν εν θερμώ τη σημαία είτε του ευρωσκεπτικισμού είτε της ιδέας για την πολιτική ομοσπονδία των κρατών που θα απομείνουν στην Ε.Ε.

Πάντα όμως υπάρχουν πράματα που μας συνοδεύουν πέρα από την πολιτική και την συγκυρία. Κι αυτά έχουν να κάνουν με το πολιτισμικό στίγμα του καθενός μας. Γι'αυτό αναφέρω εδώ και ως φόρο τιμής επίσης, όσους κατά περιόδους Βρετανούς μου άρεσαν φέρνοντάς με όπως πιστεύω κοντά στον εαυτό μου, επιλέγοντας κάποιες εμβληματικές φιγούρες του πολιτισμού τους που έχω υπόψη μου. Έχουμε και λέμε λοιπόν, Μπήτλς, Ρόλινγκ Στόουνς και Κινκς για διαφορετικούς περίπου λόγους, Τζούλι Κρίστι και Βανέσα Ρεντγκρέιβ για σίγουρα διαφορετικούς λόγους, όπως και τους Σην Κόνερη και Πήτερ Ο' Τούλ, καθώς και την Γιουνάιτεντ με τη Λίβερπουλ για τους ίδιους πάνω κάτω λόγους του ρωμαλέου ποδοσφαίρου, το αντιαυταρχικό σχολείο του Σάμερχιλ και τα Κέιμπριτζ/ Οξφόρδη για εντελώς διαφορετικούς λόγους και τους δρομείς μεσαίων αποστάσεων Κόε και Όβετ που ο καθένας τους ήταν η αφορμή για να ξεπερνάει ο άλλος τον εαυτό του. Θα αναφέρω επίσης τον Κεν Λόουτς και τον Άλφερντ Χίτσκοκ για τους μέρα με τη νύχτα αλλά εξ ίσου γοητευτικούς λόγους κινηματογραφικής θεώρησης του κόσμου, τον Νεύτωνα και τον Δαρβίνο, τον Μπέρτραντ Ράσελ, τον Άλαν Τιούρινγκ και τον Στήβεν Χώκινγκ για την επαναστατική επιστημονική τους σκέψη, τον Σαίξπηρ και τον Πίντερ, τον Μπάυρον, τον Όσκαρ Ουάιλντ, τον Τ.Σ Έλιοτ και τον Ντίλαν Τόμας, τον Ντίκενς και τον Όργουελ, τον Φράνσις Μπέικον και τον Λούσιαν Φρόυντ, όλους για τους ίδιους λόγους του υψηλού καλλιτεχνικού έργου τους.

Ελπίζω πως στις επόμενες δεκαετίες μετά την κρίση του διαζυγίου η αλληλοεπίδραση των Βρετανών με τους υπόλοιπους Ευρωπαίους σε όλα τα πεδία να κερδίσει την σπασμωδική τάση έλξης - απώθησης που μάλλον σε πρώτη φάση αυθόρμητα θα κυριαρχήσει. Και το ελπίζω όταν υιοθετώ την αισιόδοξη πλευρά μου που νομίζει ότι τόσο από τη  μια μεριά της Μάγχης όσο και από την άλλη ζουν και εργάζονται άνθρωποι που κουβαλούν στις ψυχές τους σπουδαίους πολιτισμούς. Πολίτες που επηρεάζονται από τις διαπροσωπικές τους σχέσεις και που επιτρέπουν σε ότι καλύτερο έχουν να αναζωογονεί τις κοινωνίες τους τιμώντας κανόνες και αρχές και δικαιώματα που διαμόρφωσαν μέσα στους αιώνες κι επέλεξαν να διέπουν τις αναμεταξύ τους κοινωνικές σχέσεις, όπως και τις σχέσεις με το κράτος τους.

Αλλά λίγο μετά διαβάζοντας μία σύνοψη των σχέσεων Βρετανίας - Ευρώπης (  εδώ  ) θυμήθηκα διαχρονικές αθλιότητες και με κυρίευσε η αίσθηση πως οι Βρετανοί είναι σαν εκείνες τις γκομενίτσες που με τις παραξενιές τους και τα κολλήματά τους κάνουν ότι είναι δυνατόν δίνοντας λίγα να κερδίζουν πολλά, με κλασσική περίπτωση αυτή της στυγνής αποικιοκρατίας τους και έτσι από μια άποψη χαίρομαι που επιτέλους δε θα μας τα πρήζουν με τα βέτο τους και με τις ειδικές συμφωνίες τους και με τις ύπουλες και αδίστακτες πολιτικές τους - δες Απελευθέρωση και Κύπρος.  

Στο δια ταύτα της τρέχουσας καθημερινότητας, παρόλο που το καταλαβαίνω πως αρκετά πράματα θα αρχίσουν σιγά σιγά να αλλάζουν, δίχως όμως να είναι ακόμα φανερό προς ποια κατεύθυνση θα γίνει αυτό και αν θα τεθούν επιτακτικά επί τάπητος τα θέματα της λιτότητας και της ανεργίας, το "ούτε κρύο ούτε ζέστη" είναι το ρεζουμέ αυτού του δημοψηφίσματος όπως το εισέπραξα μέσα από τις τηλεοπτικές οθόνες. Σίγουρα όταν μία συνήθειά μας παύει να ισχύει και μάλιστα όχι εξ αιτίας δικών μας επιλογών, αυτό έχει κάτι το απειλητικό και εγκυμονεί κινδύνους. Αλλά η ιστορία μας διδάσκει πως το τι μέλλει να προκύψει εξ αιτίας ενός χωρισμού δεν είναι από χέρι πάντα εις βάρος των διαζευγμένων ακόμα και αν κάποιοι απ'αυτούς είναι οι αδύναμοι κρίκοι. Και που ως γνωστόν, εξαρτάται, έστω και κατά το ελάχιστον, και από τη στάση που θα κρατήσουν στις νέες συνθήκες, στις προκλήσεις των καιρών που έρχονται με βήμα ταχύ.  

Στη φωτογραφία ο Βρετανός πρωθυπουργός της κυβέρνησης των Τόρηδων Ντέιβιντ Κάμερον με τη σύζυγό του, ο οποίος δήλωσε σήμερα το πρωί πως θα παραμείνει ως πρωθυπουργός μέχρι τον Οκτώβριο. 

Τελικά αποτελέσματα κατα περιοχές.