Ο τρίτος είναι ο πολύ καλός δικός μας Γιάννης Χουβαρδάς που σκηνοθέτησε την "Ορέστεια" του Αισχύλου, έργο  που θα παιχτεί στην Επίδαυρο στις 8-9 Ιουλίου. Το τρομερό παιδί του σύγχρονου θεάτρου Αργεντινός Ροντρίγκο Γκαρσία, που στο Φεστιβάλ Αθηνών η παραγωγή του "4" θα παιχτεί στην Πειραιώς, στις 4-5 Ιουλίου είναι ο τέταρτος. Και πέμπτη η Γαλλίδα Ελιζαμπέτ Μαρί σκηνοθέτρια το έργου "Ακραιόφιλο" που και αυτό θα παιχτεί στην Πειραιώς στο θέατρο της ΑΣΚΤ στις 6-7 Ιουλίου. 

Ντάριο Φο: Γιατί συνδέετε την εξουσία με την ανθρωπότητα; Η εξουσία είναι ένα πράμα και η ανθρωπότητα ένα άλλο. Όταν σκέφτομαι την ανθρωπότητα, στρέφομαι στον Άγιο Φραγκίσκο, για παράδειγμα που σε όλη του τη ζωή πολεμούσε την εξουσία. Όταν πέθανε, οι εξουσίες αποφάσισαν να μην μας πουν για τη ζωή του όπως ήταν, επιλέγοντας, αντ'αυτού ένα αφήγημα αντιγραφή από άλλους αγίους. Αλλά, τα μοναδικά, υπέροχα επιτεύγματα του Αγίου Φραγκίσκου και των ανθρώπων που ήταν κοντά του ήταν διαφορετικά. Η υπεράσπιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, το να βοηθάς τους αδύναμους, η τιμιότητα η αγνότητα - αυτό είναι το μήνυμα που προσπαθώ να διαδώσω με τη δουλειά μου. Αυτό που λαχταρώ και θέλω είναι να μπορέσω να πω την αλήθεια στους νέους σήμερα, ακόμα κι αν αυτά που λέω ακούγονται αστεία και παράλογα. Να όπως ούτε εγώ ούτε κανείς άλλος δεν μπορεί να ξέρει για το αν ο Πάπας θα πετύχει στην αποστολή του για αλλαγή. Σίγουρα ξεκίνησε καλά. Οι πράξεις του σηματοδοτούν την αλλαγή και την ανανέωση. Μου αρέσει πολύ. Είναι γενναίος και αποφασιστικός. Το κυριότερο - και είναι κάτι που δεν το έχουν καταλάβει πολλοί - έχει την ικανότητα να συνδέεται με πολλούς ανθρώπους που τον υποστηρίζουν και τον προστατεύουν. Δεν είναι μόνος του. Ελπίζω να συνεχίσει να κινείται και να δρα μ'αυτόν τον ξεχωριστό τρόπο. 

Ο Ολιβιέ Πι, που παρουσιάζοντας το φετινό πρόγραμμα της Αβινιόν ανάμεσα στα άλλα είπε: «Οι μεγάλες αλλαγές, οι επαναστάσεις, είναι πάντα το αποτέλεσμα συλλογικών δυνάμεων που ευνοούνται από τον άνεμο της Ιστορίας. Αλλά πώς να ζήσουν, όταν αυτός ο άνεμος είναι σιωπηλός; Πώς να ζήσουμε, όταν η πολιτική είναι απελπιστική, αδιάφορη για το μέλλον; Πώς να ζήσουμε, όταν οι ιδέες δεν έχουν καμία αξία, όταν το κοινωνικό σώμα έχει ξεσκιστεί, φοβηθεί, περιοριστεί στη σιωπή; Πώς να ζήσουμε αξιοπρεπώς, όταν η πολιτική δεν είναι παρά πολιτικές ραδιουργίες; Όταν η επανάσταση είναι αδύνατη, υπάρχει το θέατρο. Η αλήθεια είναι ότι τώρα που όλα καταρρέουν θα μας πάρει πολύ περισσότερο καιρό από όσο νομίζουμε για να ξανασταθούμε στα πόδια μας, για να δημιουργήσουμε νέες δομές. Όμως πιστεύω ότι η κοινή ευρωπαϊκή μας πολιτιστική κληρονομιά θα μας δείξει το δρόμο: ο Σαίξπηρ, ο Μολιέρος, ο Κάφκα, ο Αισχύλος»

 - " Ο παθός μαθός" ακούγεται στον Αγαμέμνονα. Με το έργο που ανεβάζεται επιχειρείτε μια αναλογία : τι μπορεί να μάθουμε εμείς, οι σύγχρονοι, από την τωρινή εμπειρία της κρίσης;                                                                                                                                              

Γιάννης Χουβαρδάς: Αντίθετα με την ευχή που κρύβεται στην ερώτησή σας, ο άνθρωπος δεν μαθαίνει ή μαθαίνει πολύ αργά. Το νόημα της αρχαίας φράσης είναι ότι δια του "πάθους" μαθαίνεις πως κυλάει η ζωή, όχι πως να ζεις καλύτερα. Η κρίση, όπως είναι πια φανερό και στους πιο αδαείς εξ ημών, έχει μετατραπεί σε μόνιμο κομμάτι της φύσης μας και της καθημερινότητάς μας. Από αναπάντεχο τρομερό κακό, έχει μεταμορφωθεί σε ευπρόσδεκτο αποδιοπομπαίο τράγο που ευθύνεται για όλα τα ελαττώματά μας και έχουμε μάθει να τη χειριζόμαστε έτσι ώστε να μείνει, για να ανατροφοδοτεί την παρεφθαρμένη και μεταλλαγμένη πίστη στον εθνικό εαυτό μας.

Ροντρίγκο Γκαρσία: Όταν ακούω τη λέξη Ελλάδα η πρώτη μου σκέψη είναι ο Πλάτωνας, οι σωκρατικοί διάλογοι, οι κυνικοί, η φιλοσοφία. Και μετά, η αρχαία ελληνική τραγωδία και ο Αριστοφάνης. Αυτό είναι για μένα η Ελλάδα που την έχω επισκεφτεί αρκετές φορές και το "4" είναι το τρίτο έργο μου που ανεβάζω σ'αυτήν. Απο εκεί και πέρα, το να βλέπεις μια χώρα σε οικονομική κρίση είναι λυπηρό. Εξ ίσου λυπηρό είναι, βέβαια, να βλέπεις μια χώρα σε ηθική και πολιτιστική κρίση, σαν αυτή που βιώνουν όλες οι χώρες του πλανήτη. Η Ευρώπη προχωράει με τους δικούς της ρυθμούς, σέρνοντας κακήν κακώς την Ελλάδα, την Πορτογαλία αλλά και την Ισπανία. Ακολουθούμε το υπερηχητικό της τρένο χωρίς τον κατάλληλο εξοπλισμό. Καθώς λοιπόν εκείνη αναπτύσσει ταχύτητα, τα βαγόνια μας εκτροχιάζονται. Κι έτσι, το τρένο της Ευρώπης θα συνεχίσει χωρίς εμάς, ελαφρύτερο, οδεύοντας προς την απόλυτη ευημερία των λίγων και εκλεκτών, των VIP εταίρων του σύμπαντος.                                            

Ελιζαμπέτ Μαρί: Η σχέση της πολυπολιτισμικότητας και της ανόδου της ξενοφοβίας είναι ένα θέμα που αφορά άμεσα την αποικιοκρατία, με την οποία συνδέονται πολλές χώρες της Ευρώπης, και βέβαια με τον καπιταλισμό. Δεν είμαι ειδική επί του θέματος, αλλά ζούμε τον θρίαμβο της οικονομίας πάνω στην πολιτική, του κεφαλαίου πάνω στα πολιτικά και κοινωνικά δικαιώματα των ανθρώπων. Επιστρέφουμε στις οικονομικές και εργασιακές σχέσεις που επικρατούσαν τον 19ο αιώνα. Τουλάχιστον όσον αφορά τη Γαλλία, διαπιστώνουμε ότι η Ακροδεξιά αυξάνει τα ποσοστά της, η Δεξιά πηγαίνει όλο και πιο δεξιά και το Σοσιαλιστικό Κόμμα «δεξιοποιείται». Με αυτά τα δεδομένα, και παρότι οι κοινωνίες μας εκ των πραγμάτων είναι πολυπολιτισμικές, από τη στιγμή που ζουν σε αυτές τόσοι άνθρωποι από την Αφρική, τις χώρες του Μαγκρέμπ, την Τουρκία και την Μέση Ανατολή, από χώρες με διαφορετική γλώσσα, θρησκεία, κουλτούρα, υπάρχουν λόγοι σοβαρής ανησυχίας για τις σημερινές εξελίξεις. Το ιδανικό της συνύπαρξης πολιτών διαφορετικής καταγωγής αποδείχθηκε ευάλωτο στο παιχνίδι του κεφαλαίου, που χρησιμοποιεί τους μετανάστες για να μειώνει την αξία της εργασίας. Έτσι, αφυπνίζονται τα ξενοφοβικά αισθήματα. Έτσι προέκυψε το Brexit, για το οποίο ψήφισαν άνθρωποι με εντελώς αντίθετες ιδέες, από την άκρα Δεξιά μέχρι την άκρα Αριστερά. Η μόνη λύση για να αποφευχθεί ο κίνδυνος που συνεπάγεται η άνοδος της ακροδεξιάς είναι να εξασφαλίσουμε συνθήκες ζωής τέτοιες, που να μην προκαλείται ανταγωνισμός και κοινωνικό μίσος μεταξύ των πολιτών.