Το ότι μου άρεσαν πιο πολύ τα τραγούδια τους ίσως να έπαιξε ρόλο και η εικόνα που πλάσαραν τα ΜΜΕ στο κοινό σε σχέση μ'αυτό που νόμιζα ότι ήμουνα ή που ονειρευόμουν να γίνω. Τι έπαιξε τα χρόνια εκείνα της αθωότητας; Από την μια οι Beatles, τα ευγενικά καλόπαιδα και από την άλλη τα αυθάδη τσογλάνια, οι Stones. Το μάθημα μου το πήρα χρόνια αργότερα, όταν μεγαλώνοντας δεν περνούσε πια η μπογιά του διχαστικού λόγου και άρχισα να ανακαλύπτω σιγά σιγά και όχι μόνο μουσικά, πως και τα βουτυρόπαιδα οι Beatles, είχαν γράψει κι αυτοί, αν όχι καλύτερα, αλλά σίγουρα εξίσου εξαίσια τραγούδια. Με λίγα λόγια ο χαμένος ήμουν εγώ και όλοι όσοι την πατήσαμε με τις ομαδοποιήσεις και τους χαζούς διαχωρισμούς μιας εφηβείας που λόγω δικτατορίας δεν πρόλαβε ν'ανθίσει σε περιβάλλον ευάερο και ευήλιο.

Όσο για τους Κουβανούς, κι αυτοί χάσανε, αλλά για άλλο λόγο. Γι'αυτούς διάλεξε η επαναστατική ηγεσία της χώρας τους. Σ'αυτούς λοιπόν, δε δόθηκε καν το δικαίωμα να επιλέξουν, έστω κάνοντας λάθη, διότι μετά την επανάσταση του Κάστρο και του Γκεβάρα στα τέλη της δεκαετίας του '50, δεν είχαν τη δυνατότητα να αγοράζουν τα έργα της ροκ σκηνής της δεκαετίας του '60 και να τ' ακούνε φανερά και δημόσια, ούτε φυσικά να αισθητικοποιήσουν τον εαυτό τους και τη ζωή τους με την αισθητική και τις συμπεριφορές της ροκ αντίληψης.  Όλα εκείνα τα τραγούδια και ο κόσμος είχαν συλλήβδην χαρακτηριστεί ως υποπροϊόντα του καπιταλισμού και θεωρούντο ύποπτα ως υπονομευτικά της πίστης του κάθε ακροατή στην επανάσταση και στο λαό. Τόσο απλά, τόσο ανόητα. Κάπου στα μέσα της δεκαετίας του '80 το καθεστώς έγινε πιο ανεκτικό και μετά το 2010 πολλές απαγορεύσεις καταργήθηκαν. Ίσως σε μερικά χρόνια αρχίσει να κάνει δειλά δειλά την εμφάνισή της σ'αυτό το μαρτυρικό και ηρωικό νησί και η δημοκρατία, ελπίζουμε στα καλύτερά της.

Αυτό που είναι φανερό σήμερα είναι πως στην Κούβα ανοίγουν πόρτες και παράθυρα και κάτι αλλάζει. Σημάδια; Η επίσκεψη του πάπα Φραγκίσκου πριν έξι μήνες όπου τον υποδέχτηκε με μεγάλο ενθουσιασμό ένα τεράστιο πλήθος. Η αργόσυρτη αλλά σταθερή προσέγγιση των Η.Π.Α και της Κούβας, που το επιστέγασμα ήταν η συνάντηση του Ομπάμα με την πολιτική ηγεσία της Κούβας στην Αβάνα, 54 χρόνια μετά το εμπάργκο που είχαν κηρύξει εναντίον της οι Η.Π.Α. Πράμα που σημαίνει πως το δολάριο θα αρχίσει να ρέει στο κουβανέζικο ποτάμι, και πως σύντομα θα αρχίσουν και οι μπίζνες με τους Αμερικάνους. 

Κερασάκι στην τούρτα οι γερόλυκοι Rolling Stones, αυτοί που ενσαρκώνουν καλύτερα από κάθε άλλον το πνεύμα του ροκ στις ποικίλες μεταμορφώσεις του.  Που το σύνθημα Holla Cuba - Γεια σου Κούβα - ήταν η πρόσκληση για τη δωρεάν συναυλία στην Αβάνα, μια συναυλία που έπρεπε να είχε γίνει πριν μισό αιώνα, τότε που το πάρτι της εξατομίκευσης ήταν εν τη γενέσει του. Αλλά όπως λένε και οι θυμόσοφοι, κάλλιο αργά παρά ποτέ ή όπως είπε και ο Τζάκερ με το που πάτησε το πόδι του στο αεροδρόμιο της Αβάνας "ο χρόνος φίλοι μου αλλάζει τα πάντα". Άμα τους δούμε και στην Πιονγιάνγκ, ε τότε δε θα πειστούμε ότι όλα πια είναι δυνατόν να γίνουν σ'αυτόν τον κόσμο; 

Το σχόλιο για τις απαγορεύσεις που επιβάλλουν επαναστατικά καθεστώτα, όταν ιδιαιτέρως έχουν προκύψει από βίαιες συγκρούσεις δε μπόρεσα να το αποφύγω κι αυτό διότι ηττημένο τελικά απ'αυτές είναι το επαναστατικό πνεύμα. Ιδού λοιπόν στη σκηνή της Ιστορίας, νυν και αεί, οι νικητές επαναστάτες μας μες την αυταρέσκειά τους και στην αίσθηση παντοδυναμίας τους, να προσφεύγουν σε τέτοιου τύπου αυταρχικές επιλογές για να αντιμετωπίσουν τις μεγάλες συνήθως δυσκολίες της νέας πραγματικότητας που ονειρεύονται να δημιουργήσουν. Και φυσικά χάνει και ο πολύς ο κόσμος την επαφή με όσα συμβαίνουν και κυοφορούν τη ζωή σε όλα τα μήκη και τα πλάτη της  γης. Χάνει ο κόσμος επίσης τη δυνατότητα του αυτοπροσδιορισμού του, την δυνατότητα της καλλιέργειας της προσωπικής ευθύνης για τις όποιες επιλογές σε όλα τα πεδία της ζωής του καθενός.

Όσο με το τι συμβαίνει με τα απαγορευμένα, το ξέρουμε όλοι πολύ καλά. Είτε πρόκειται για πρακτικές, λειτουργίες και κοινωνικές σχέσεις, αργά αλλά σταθερά μεταμορφώνονται σε κάτι άλλο και επηρεάζουν υπόγεια την κρατούσα κατάσταση. Είτε, αν πρόκειται για προϊόντα, μοσχοπωλούνται στη μαύρη ή σε ακόμα πιο ζόρικες καταστάσεις κυκλοφορούν χέρι με χέρι. Είναι φανερό ότι αυτές οι διαδικασίες ακόμα και αν εξελίσσονται ως στοιχεία μιας μπάσταρδης χειραφέτησης, τελικά είναι εναντίον όλων. Όμως μέσα στις χιλιετίες γιατί ουδείς δε βάζει μυαλό, ουδείς από αυτούς που κατακτούν την εξουσία και γίνονται ένα με τον διακαή πόθο τους να τη διατηρήσουν με κάθε μέσο στους αιώνες των αιώνων; Ανάμεσα στα μέσα, το πιο τετριμμένο είναι αυτό των απαγορεύσεων. Κάποτε όμως έρχεται η κρύα στιγμή που τα απαγορευμένα παίρνουν την εκδίκησή τους και νομιμοποιούνται μετά βαΐων και κλάδων. Κι αυτό που μένει σε όσους άντεξαν είναι η λύπη που δεν τα απόλαυσαν στην ώρα τους ή από μια ταλαιπωρία για να τα αποκτήσουν, ή ακόμα ακόμα να τα κατακτήσουν, αρκετές φορές μάλιστα με πανάκριβο τίμημα τη ζωή τους.

Ωραία δεν είναι λοιπόν, να μπορούμε να απολαμβάνουμε όλοι και με δική μας ευθύνη όλα όσα τραβά η ψυχή μας, την ώρα που τα ορέγεται, όλα όσα νομίζουμε ότι ταιριάζουν στην ύπαρξή  μας; Ωραία δεν είναι να έχουμε όλες εκείνες τις ελευθερίες και να ισχύουν στην πράξη τα ανθρώπινα δικαιώματα που θα μας δίνουν την ευκαιρία να ολοκληρωνόμαστε σαν άνθρωποι και σαν πολίτες, ή απλά όσοι έχουν στην πρώτη γραμμή της ζωής τους να είναι ενδιαφέρουσα και το να την χαίρονται να μπορούν να το κάνουν; Και ενώ όλοι συμφωνούμε στα λόγια με τα ωραία, στην πράξη όμως πως γίνεται και μας βγαίνει η ψυχή για να ζήσουμε μια άσπρη μέρα στην πληρότητά της; Έ; 

Εξάλεπτο βίντεο από τη συναυλία  εδώ  

και πέντε απ'τα παλιά αγαπημένα γνωστά τραγούδια τους σε λάιβ εκτελέσεις

(η χρονολογία που αναγράφεται είναι αυτή της πρώτης κυκλοφορίας του τραγουδιού).

Gimme Shelter Μ.Τζάκερ - K. .Ρίτσαρντ, 1969, με τη συμμετοχή της Λίζα Φίσερ 

Honky tonk woman   Μ.Τζάκερ - Κ. Ρίτσαρντ, 1970. 

Happy   Μ.Τζάκερ - Κ. Ρίτσαρντ, 1971

Brown sugar  Μ.Τζάκερ - Κ. Ρίτσαρντ, 1972

Angie  Μ. Τζάκερ - Κ.Ρίτσαρντ, 1973.