Όμως, όπως διαπιστώνουν έρευνες που επιβεβαιώνονται από προσωπικές εμπειρίες πολλοί είναι εκείνοι που όχι μόνο δεν κάνουν γκελ σ'αυτό το γιορτινό κλίμα αλλά τους ψυχοπλακώνει αυτή η πανταχόθεν προβαλλόμενη απαίτηση για χαρά και ξεφάντωμα, και για έκφραση ποικίλων θετικών συναισθημάτων.

Αρκετοί από αυτούς  τους συνανθρώπους μας επινοούν άλλους τρόπους για να αντιμετωπίσουν αυτό το κλίμα, όσοι φυσικά δεν εργάζονται για να βγάλουν τα προς το ζειν ή το κάτι παραπάνω ή όσοι δεν παραμένουν γειωμένη στα συνηθισμένα. Όλα αυτά ισχύουν φυσικά όταν γύρω μας εκείνο το επί γης ειρήνη είναι δεδομένο.  

Ένας τρόπος για να βρουν όσοι δεν τους ταιριάζει να μπλεχτούν στα προβαλλόμενα και κατά βάση καταναλωτικά στάνταρ αυτού του γιορτινού κλίματος, είναι να συνεχίσουν να τρυπώνουν σε πράματα και ασχολίες που τους ανέβαζαν τις υπόλοιπες μέρες του χρόνου και κάπως έτσι πετούν προσδοκώντας νέες συγκινήσεις με χαρές. 

Προσωπικά τώρα, ανάμεσα στα άλλα που με καταφέρνουν να βγάζω φτερά είναι τα τραγούδια, όχι όπως παλιά, αλλά κάτι γίνεται και τώρα. Με τραγούδια νέα ή παλιά. Φέτος λοιπόν στις γιορτές ήμουν τυχερός μιας και πιάστηκα στα δίχτυα έξι τραγουδιών και κάθε φορά που τα άκουγα τα φχαριστιόμουν. 

Το ένα είναι το Take Five (είναι η φράση που έλεγαν οι παραγωγοί στο στούντιο στους μουσικούς και σήμαινε "κάντε πέντε λεπτά διάλλειμα"). Ιδού και η τραγική ειρωνία. Ενώ λοιπόν, όλη η τζαζ ήταν και είναι γέννημα θρέμμα των αφροαμερικανών ήρθαν δυο λευκοί και συνθέσανε το 1959-60 το Take Five, που εξακολουθεί να είναι ο δίσκος με τις περισσότερες πωλήσεις δίσκων τζαζ σε όλο τον κόσμο.

Το κομμάτι ξεκίνησε να το γράφει ο σαξοφονίστας Πολ Ντέσμοντ όταν ο ντράμερ του Κουαρτέτου του πιανίστα Ντέιβιντ Μπρούμπερκ,  Joe Morello, τους ζήτησε όταν έπαιζαν στην Κων/πολη ένα τραγούδι σε πενταπλό (5/4) μέτρο. Ο σαξοφωνίστας Πολ Ντέσμοντ εμπνεύστηκε την μελωδία από τις μουσικές που άκουγε στους δρόμους της Πόλης και τις έπαιζαν διάφοροι οργανοπαίκτες που είχαν επιρροές και από τα Βαλκάνια και κυρίως από την παραδοσιακή μουσική της Βουλγαρίας. Αυτά τα στοιχεία τα πάντρεψε με την κλίμακα των μπλουζ στο σαξόφωνο, τον αυτοσχεδιασμό στο πιάνο και το σόλο στα ντραμς. Το αποτέλεσμα ήταν πρωτοποριακό και έδωσε ένα ξεχωριστό ύφος στην κλασσική μουσική των μαύρων της Αμερικής. Το «Take Five» ήταν το τρίτο τραγούδι στο άλμπουμ «Time Out» (1959) του David Brubeck, το οποίο ηχογραφήθηκε στο στούντιο της Columpia στη Νέα Υόρκη και δυο χρόνια αργότερα το κυκλοφόρησαν σε σινγκλ. Τότε εκτοξεύτηκε στην κορυφή, αν και ήταν μία παράξενη μουσική για εκείνα τα χρόνια. Ο Πολ Ντέσμοντ όρισε στη διαθήκη του τα έσοδα από τις εκτελέσεις και τις επανεκτελέσεις του Take Five να πηγαίνουν στον Αμερικάνικο Ερυθρό Σταυρό. Μιλάμε για ποσά ύψους περίπου 100χιλ δολαρίων τον χρόνο.

Το ταινιάκι που ακολουθεί φτιάχτηκε το 1964 στις Βρυξέλλες. Παρατήρησα ότι ο οπερατέρ έκανε μια φιλότιμη προσπάθεια να μην φαίνεται καθόλου ο αφροαμερικανός που παίζει το κοντραμπάσο.  Dave Brubeck - Take Five  

Το δεύτερο είναι το Strange game. Το τραγούδι αυτό το άκουγα όταν ξεκινούσαν τα 24 επεισόδια της αγγλικής σειράς Slow Horses και άρχισε σιγά σιγά να μου αρέσει. Μιλάμε για μία σειρά με κατασκόπους που είδα το 2024 και μου άρεσα πολύ. Η σειρά αυτή μυστηρίου και κατασκοπείας που κυκλοφόρησε το 2022 είναι βασισμένη στα βιβλία του Μικ Χέρον τα Κουτσά άλογα και αφηγείται την ιστορία μιας ομάδας ανεπιθύμητων πρακτόρων της MI5 που εξορίζονται σε δουλειές γραφείου στο Slough. Έψαξα και το βρήκα και έτσι έμαθα ότι το τραγούδι ήταν του  αγαπημένου μου από τα εφηβικά μου χρόνια Μικ Τζάγκερ και του συνθέτη Ντάνιελ Πέμπερτον.  Mick Jagger - Strange Game (Official Lyric Video)  

Το τρίτο είναι το Μεσοπέλαγα αρμενίζω, πασίγνωστο κρητικό του Κώστα Μουντάκη. Κάθε φορά που το ακούω κλείνω μάτια και αφήνομαι να με ταξιδέψει στα άγνωστα πελάγη των πόλεων και του εαυτού μου.  Μεσοπέλαγα Αρμενίζω - Κώστας Μουντάκης. Να σημειώσουμε εδώ ότι οι στίχοι είναι του Γιάννη Πάριου. 

Το τέταρτο η Ζιγκουάλα, που όπως διάβασα τόσο αυτή όσο και η Μαντουμπάλα δεν ακούγονται στην ταινία Υπάρχω. Κακώς και όχι μόνο γιατί αυτά τα δύο τραγούδια κάνανε από τις μεγαλύτερες πωλήσεις στην Ελλάδα. Μαζί με την Μαντουμπάλα ήταν και είναι ένα από τα αγαπημένα μου ινδικά τραγούδια του Καζαντζίδη, ένα από αυτά που κάθε φορά που τα άκουγα τα τραγουδούσα κι εγώ και φχαριστιόμουνα το τραγούδι αυτό καθ'εαυτό. Να προσθέσουμε ότι την Μαντουμπάλα την ξεκίνησε ο Καζαντζίδης και βασίστηκε στη μουσική του Ινδού Ραβί Σανκάρ. Βοήθησε ο Θόδωρος Δερβενιώτης και τους στίχους τους έγραψε η Ευτυχία Παπαγιαννοπούλου, αναφέροντας και τον δικό της πόνο από το θάνατο της κόρης της μαζί με το θάνατο της πρωταγωνίστριας σε μια ινδική ταινία από τις εκατοντάδες που προβλήθηκαν στην Ελλάδα στα τέλη της δεκαετίας του '50. Ο δίσκος κυκλοφόρησε το 1959 και μέσα σε λίγο καιρό ξεπέρασε τα 100χιλ. αντίτυπα, παραμένοντας στις πωλήσεις στην κορυφή για 10 συνεχόμενα έτη. 

Η Ζιγκουάλα τώρα, αυτό το λαϊκό φοξ τροτ τραγούδι αναφέρεται στο θάνατο μιας μελαχροινής πρωταγωνίστριας σε μια Σουηδική ταινία. Η ταινία βασίστηκε σε  ένα βιβλίο το οποίο μάλιστα γράφτηκε το μακρινό 1857! Η νουβέλα του Σουηδού συγγραφέα Βίκτορ Ρίντμπεργκ με τις περιπέτειες της συμπατριώτισσάς του τσιγγάνας «Singoalla» επηρέασε μετεγενέστερους καλλιτέχνες, με κυριότερο τον συνθέτη Γκούναρ ντε Φρουμιέ, ο οποίος συνέθεσε ολόκληρη… όπερα για χάρη της!

Το 1949 ο σκηνοθέτης Κρίστιαν Ζακ ήταν εκείνος που μετέφερε την ιστορία της μελαχρινής Σουηδέζας στην μεγάλη οθόνη με πρωταγωνίστρια την Βιβέκα Λίντφορς και όταν ο Καζαντζίδης είδε το φιλμ την «ερωτεύτηκε» με την πρώτη ματιά και άρχισε να σκέφτεται το πώς θα γραφόταν ένα ελληνικό τραγούδι για εκείνην. Τη μουσική την έγραψε ο Καζαντζίδης, τους στίχους ο Νίκος Μουρκάκος. Ο δίσκος κυκλοφόρησε το 1960 και σε λίγες μέρες έγινε ανάρπαστος. 

ΣΤΕΛΙΟΣ ΚΑΖΑΝΤΖΙΔΗΣ & ΜΑΡΙΝΕΛΛΑ - Ζιγκουάλα (Η κυρία δήμαρχος, 1960)  

Το πέμπτο είναι το "Enta Omri" (You Are My Life) at the Olympia Théâtre in Paris, November 1967 με την Ουμ Καλσούμ, που την έμαθα από τον Χατζιδάκι, όταν την ανέφερε σε μία συνέντευξή του ως μία από τις πέντε καλύτερες τραγουδίστριες του κόσμου. Εκείνη την εποχή άκουσα αρκετά τραγούδια της που μου άρεσαν. Η Αιγύπτρια Ουμ Καλσούμ (1898 - 1975) είναι, τρόπος του λέγειν, ο Καζαντζίδης του αραβικού κόσμου. Μεσουράνησε όχι μόνο στην αιγυπτιακή σκηνή αλλά σε όλη την αραβική για πέντε δεκαετίες. Και όταν λέμε μεσουράνησε το εννοούμε πέρα ως πέρα, όπως τουλάχιστον διαβάσαμε στη βιογραφία της.

Η Ουμ Καλσούμ ήταν μια ιδιαίτερη περίπτωση στη μουσική: μπορούσε να τραγουδήσει σε τρεις φωνητικές κλίμακες, ενώ οι παλμικές δονήσεις της φωνής της έφταναν τις 4.000 το δευτερόλεπτο. Γι’ αυτό και την ονόμασαν «αηδόνι» και έγινε η αγαπημένη καλλιτέχνις του αραβικού κόσμου -και όχι μόνο. Το κοινό παραληρούσε για την εξαίσια φωνή της και τις πολύ καλές ερμηνείες της, ήταν και ηθοποιός βλέπετε και γρήγορα η φήμη της εξαπλώθηκε σε όλον τον αραβικό κόσμο. «Πάνω από την Ουμ Καλσούμ είναι μόνο ο Θεός», λένε άλλωστε οι Άραβες όταν μιλούν για την αγαπημένη τους τραγουδίστρια. Σε ηλικία δώδεκα χρονών δίνει την πρώτη της συναυλία που γίνεται από τις πρώτες μέρες sold out και τότε αποφασίζει να φύγει από το φτωχό χωριό της για την πρωτεύουσα, κάτι πρωτάκουστο για γυναίκα εκείνη την εποχή στην Αίγυπτο. Εκεί αφοσιώνεται στη μελέτη της μουσικής και κυρίως στην ερμηνεία των τραγουδιών.Τιμήθηκε με τον τίτλο "Αστέρι της Ανατολής" 

Τη δεκαετία του ΄40 κάθε πρώτη Πέμπτη του μήνα δίνει μια συναυλία που μεταδίδεται μέσω ραδιοφώνου και εκτός συνόρων. Η φωνή της κάνει τους πάντες να σταματούν τις δουλειές τους -ακόμα και υπουργικά συμβούλια διακόπτονταν- για να την απολαύσουν. Οι μεγαλύτεροι Άραβες ποιητές και συνθέτες συνεργάστηκαν μαζί της και εκείνη περιοδεύοντας από το Μαρόκο μέχρι το Πακιστάν και από τη Γαλλία μέχρι την Αμερική, έγινε η πρέσβειρα της Ανατολής. Έγραψε κι ένα τραγούδι για τον Νάσερ που τον υποστήριξε στα δύσκολα. Στην κηδεία της παραβρέθηκαν εκατομμύρια κόσμου, θρηνώντας την «καλλιτέχνιδα του λαού», όπως την ονόμασε ο Σαντάτ.

Umm Kulthum ( أم كلثوم ): "Enta Omri" (You Are My Life) at the Olympia Théâtre in Paris, November 1967

Και έκτο το Jockey Full Of Bourdon, ένα από χαρακτηριστικά ανάλαφρα κουλ μπλουζ τραγούδια του Τομ Γουέιτς με το οποίο ξεκινάει η ταινία του Τζιμ Τζάρμους "Στην παγίδα του νόμου" (1986) και που όσες πολλές φορές το έχω ακούσει πάντα παρασέρνει το μυαλό μου να αυτοσχεδιάσει ένα χορευτικό σε επικίνδυνους δρόμους. Κάτι τέτοιο βγάζει και το ρεφρέν ( Γεια σου πουλάκι/ πέτα μακριά από το σπίτι/Το σπίτι σου καίγεται/ τα παιδιά σου είναι μόνα τους) που βάζει ένα ακραίο δίλλημα αλλά εκφρασμένο με τον χαρακτηριστικό μελωδικό σπαστό τόνο του Γουέιτς. Την ταινία που την είδα τρεις τέσσερις φορές (μία μόνο σε σινεμά) πάντα μου άρεσε, όπως άρεσε και σε όσους φίλους την είδαν. Στην ταινία παίζουν ο Τομ Γουέιτς, ο Τζον Λούρι και ο πολύ καλός Ρομπέρτο Μπενίνη.

Tom Waits - Jockey Full Of Bourbon  

Ο πίνακας που κοσμεί το άρθρο ζωγραφίστηκε και από τους 4 Beatles όταν έκαναν περιοδεία στην Ιαπωνία, φέρει τον τίτλο Images of a Woman (1966) και πωλήθηκε στις αρχές του '24 με τον ποσόν των 1,7 εκ. δολαρίων.