Μέχρι τότε τη λύση είμαστε υποχρεωμένοι να τη δίνουμε εμείς. Πολλές φορές σ’αυτές τις ελάσσονες γενικά περιπτώσεις του 50-50, μείζονες όμως μέσα στην συγκεκριμένη μέρα, την λύση τη δίνει η τύχη ή μια καραμπόλα. Λοιπόν και με λίγα λόγια, στο Σύνταγμα σχεδίαζα να πάω, όταν όμως φίλη από τα πολύ παλιά τα χρόνια μου πρότεινε Βεάκειο, δέχτηκα και σε καλό μου βγήκε. Η παρέα έκλεισε και με έναν φίλο, από τα πολύ παλιά χρόνια κι αυτός, και Μαλαμικός μέχρι το κόκκαλο.

Κόσμος πολύς και πιο πολύ νεαρόκοσμος. Παίρνοντας αμπάριζα από ένα ζευγάρι που καθόταν δίπλα μας κατέληξα στο συμπέρασμα ότι αυτά τα αγόρια και τα κορίτσια ήταν κι ευγενικότατα. Κι ο Μάλαμας έχει φτιάξει μια σχέση μαζί τους που φαίνεται ότι τους βγάζει τον καλύτερο εαυτό τους. Κι ας του φωνάζουν «Σωκράτη, κάνε μας χάλια», κόκκινο χαλί αυτός τους στρώνει για να βγουν στης καρδιάς τους το μπαλκόνι.

Σ’εμάς, τον 57χρονο πια Μάλαμα, μας τον σύστησε ο Παπάζογλου, όταν στα μέσα της δεκαετίας του ’80 έκανε μία συναυλία έξω από το σπίτι μας στη Δραπετσώνα. Κι από τότε τον παρακολουθούμε, άλλοτε από δίπλα κι άλλοτε από μακριά, κάνοντας που και που και καμιά αποτοξίνωση.

Έχουμε πάντως πειστεί ότι ο Μάλαμας είναι μία από τις εξαιρετικές περιπτώσεις στο Ελληνικό τραγούδι, που αν δεν υπήρχε δεν θα υπήρχαν και τα τραγούδια του. Πράγμα που σημαίνει ότι ξεχωρίζει για το προσωπικό του στίγμα στη μουσική, στη στίχο, στην ερμηνεία και στην ενορχήστρωση. Στις καλές στιγμές του έχει καταφέρει ωραία περάσματα από τις λαϊκές μας πηγές στα ροκ ακούσματα και μας έχει χαρίσει ένα ωραίο χαρμάνι. Πρόκειται για έναν από τους τυχερούς ανθρώπους, που και έχει κάτι να πει στον κόσμο και κατάφερε με πολύ δουλειά να βρει ένα δικό του τρόπο να μας το περάσει. Έχει πιάσει ο άνθρωπος αυτή τη ρευστότητα της ζωής μας που μια χάνεις το πρόσωπό σου και μια το βρίσκεις αγνώριστο εκεί που δεν το περιμένεις. Και πρέπει να τραβάει κι αυτός πολλά ζόρια, να έχει βρεθεί αρκετές φορές μπροστά στα αδιέξοδα της ελληνικής κοινωνίας και να έχει φάει τα μούτρα του απασφαλίζοντας την υπαρξιακή του αγωνία. Κάτι παρόμοιο κάνουν κι όλοι αυτοί οι συνάνθρωποί μας που παλεύουν να μην κρύβονται από τον εαυτό τους, που επιλέγουν να μην κατσικώνονται στη στιγμή για να ξεφύγουν από του χρόνου το μακελειό. Φανταζόμαστε ότι πρόκειται για ανθρώπους που παλεύουν να ξεμπλέξουν το κουβάρι των αναγκών και των επιθυμιών, παρόλο που ο χρόνος δεν τους φτάνει και η γύρω κατάσταση τους αντιμετωπίζει ως πελάτες προσφέροντά τους έτοιμες και βολικές λύσεις. Αυτοί λοιπόν οι ανθρώποι, αν τα μουσικά τους γούστα είναι εντός της μεγάλης περιοχής της Μαλαμικής τραγουδοποιίας, είναι οι υποψήφιοι θαυμαστές του. Προφανώς κι άλλα πολλά πράματα έχει εκφράσει ο Μάλαμας από τους δαίμονες που κατατρύχουν τους πιστούς του ακροατές μιας και συνεχώς το ψάχνει ο άνθρωπος κι εξελίσσεται. Κι αυτά είναι που τα τραγουδούν με κάθε ευκαιρία οι Μαλαμικοί με μεγάλη ζέση, ιδιαίτερα αν ο πρωτοψάλτης είναι παρών.

Στη συναυλία τώρα, η θερμοκρασία άρχισε ν’ανεβαίνει όταν τα κορμιά άρχισαν να λικνίζονται. Χάρμα οφθαλμών ήταν αυτός ο γουστόζικος κυματισμός ψυχών τε και σωμάτων. Μια απελευθέρωση που βασίστηκε στην καλόγουστη προτεραιότητα του σώματος που την κέρδισε με το σπαθί του όταν αφέθηκε στη Σωκρατική μαιευτική τέχνη. Κι αυτό είναι ένα από τα καλά του στοιχεία που πιάνει τον κόσμο και έπιασε κι εμάς.

Ως γνωστόν ο Μάλαμας παίζει κι άλλων τραγούδια, που τα περισσότερα είναι του φίλου του, τού Θανάση Παπακωνσταντίνου και που το κοινό του τα ξέρει και τα πάει. Κι επειδή πρόσφατα είδαμε και τον Θανάση, μια σύγκριση μας προέκυψε αυθόρμητα.

Ο Μάλαμας λοιπόν, είναι πιο κοντά στον κόσμο και με τα τραγούδια του δίνει την ευκαιρία μίας μέθεξης με το κοινό στην οποία συμμετέχει. Ο Παπακωνσταντίνου είναι πιο συγκρατημένος κι αυτήν την απόσταση του χαρακτήρα του, ευτυχώς την καλύπτει η Ματούλα. Αυτή στήνει όμορφες γέφυρες με το κοινό. Μια άλλη διαφορά είναι οι πειραματισμοί που κάνει ο Παπακωνσταντίνου στις συναυλίες, διασκευάζοντας τα τραγούδια του, αναδεικνύοντας κι άλλες πλευρές τους. Ενώ ο Μάλαμας, λες κι ακούς το Σιντί, ή τη συναυλία που είχες δει πριν τέσσερα χρόνια. Το «λες», δεν μας ξέφυγε. Διότι η φυσική του παρουσία έχει μια δύναμη και δίνει μία ζωντάνια κι ένα ύψος στα τραγούδια κι ας είναι κοντός. Θα θέλαμε όμως στις συναυλίες του να επιχειρεί κι άλλες προσεγγίσεις στα τραγούδια του, κι άλλους συνδυασμούς.

Ένα άλλο που έχουμε παρατηρήσει, είναι πως ο Παπακωνσταντίνου έχει ένα σαφές πολιτικό στίγμα που και στα τραγούδια του φαίνεται και στις συνεντεύξεις που δίνει και στις συναυλίες που συμμετέχει υπερασπίζοντας μια υπόθεση. Δεν είναι φυσικά από τους ανθρώπους που υπηρετούν μια ιδέα, στην περίπτωσή μας της αριστεράς. Είναι από τους καλλιτέχνες που επιχειρούν να εμπλουτίσουν, να εμβαθύνουν, να διευρύνουν και να επικαιροποιήσουν τα ουσιαστικά στοιχεία και τις αρχές  αυτού του χώρου, αντλώντας μέσα από τη ζωή του. Ενώ ο Μάλαμας είναι πιο αόριστος, πιο φλου σ’αυτό το θέμα. Φάνηκε αυτό και χθες, όταν κάποια στιγμή το νεανικό όρθιο πλήθος στο κοίλον φώναξε «Λευτεριά στην Παλαιστίνη», ο Μάλαμας απάντησε αφ'υψηλού ως Σωκράτης, «Λευτεριά σε όλους μας». Συμφωνώ, μήπως όμως θάταν σωστότερο αρχηγέ, μια μέρα πριν, να βοηθήσουμε τη λευτεριά να πάει πρώτα και να κάνει μια στάση στην Παλαιστίνη; Διότι εκεί γίνεται σφαγή.

Για πρώτη φορά είδαμε και μια ιπτάμενη κάμερα να κυκλοφορεί από πάνω μας, με τα ωραία τα φωτάκια της αναμμένα και να μας γράφει. Να δείτε που σε λίγο τέτοιες κάμερες θα μπαίνουν απρόσκλητες και στα σπίτια μας. Μαζί με τον Μάλαμα ήταν τέσσερις μουσικοί, εξαιρετικοί μας φάνηκαν εμάς, ήταν και το πουλάκι του. Τουτέστιν, μια Αγγελική Καρακώστα , μια λυγερόκορμη ξανθιά, με ωραία φωνούλα και με λιτή σωματική εκφραστικότητα. Αν δουλέψει κι άλλο την παρουσία της στη σκηνή και τις ερμηνείες της, αν βρει τα πατήματά της και κάνει παιχνίδι με τα βλέμματά της, με άλλα λόγια αν ξεψαρώσει λίγο ακόμα, πιστεύουμε ότι θα πάει καλά. Εμείς ως θεατές στο υπέροχο Βεάκειο καλά τα πήγαμε και φεύγοντας νιώθαμε μέσα μας ένα φωτεινό αεράκι να μας γλυκαίνει.

Στο Σύνταγμα τώρα, μας πληροφόρησαν φίλοι, ότι αρκετός κόσμος πήγε για να συμπαρασταθεί στον αγώνα των καθαριστριών μέσω της Αλεξίου. Ωραίες φάσεις έγιναν, καλή ατμόσφαιρα υπήρχε και η Χαρούλα πανευτυχής φορώντας τα κόκκινα πλαστικά γάντια των καθαριστριών δήλωνε «Είμαστε όλοι καθαρίστριες απόψε ». Και το πλήθος συμφωνούσε τονίζοντας πως " Θέλουμε να κερδίσουν οι γυναίκες αυτές, όχι μόνο για τις ίδιες, αλλά για όλους μας" .Δεν ξέρουμε αν όλα αυτά προσθέτουν πολιτικούς πόντους στη υπόθεση της επαναπρόσληψή τους. Σίγουρα όμως δημιουργούν ένα θερμό κύμα που φέρνει πιο κοντά τον κόσμο που έζησε μια όμορφη βραδιά. Κι αυτό στις μέρες μας δεν είναι καθόλου λίγο.

Τα τρία τραγούδια του Μάλαμα που ακολουθούν, δεν τα είχαμε προσέξει. Στη συναυλία μας κέρδισαν. Γι’αυτό τα αφιερώνουμε σε μια Σουλτάνα που κατέβαινε αιωρούμενη με χάρη τα σκαλιά, σε μια Δημητρούλα μας γεια σου / σ’ένα Χρήστο τζα σου και στο γλυκύτατο ζευγάρι που ήταν δίπλα μας και μας είπαν τους τίτλους τους.  Πάντα τέτοια παιδιά και για όλους μας χαρές, όσο πιο όμορφες και δυνατές χαρές. 

Οι μύστες της ερήμου     Το χρόνο να λαβώσω    Έπιασε βροχή  

Όποιος διαβάσει το σχόλιο του Οδυσσέα που ακολουθεί, θα καταλάβει αμέσως ότι τα επόμενα τραγούδια είναι η παραγγελιά του.

Έχουμε και λέμε λοιπόν, αγαπητοί μας ακορατές, ιδού τα Σωκρατικά διαμάντια 

Δεκέμβρης 1903    Κοντραπούντο  Να βάλω τα μεταξωτά