Δοκίμιο - στοχασμοί

Δοκίμιο - στοχασμοί (254)

Παρασκευή, 16 Οκτωβρίου 2026 10:13

Θέλουν το χρόνο τους, του Θοδωρή Γκόνη, από το fb

Επιλέγουσα ή Συντάκτρια
afb26Θέλουν το χρόνο τους, θέλουν τον πόνο τους, δεν είναι όλοι οι άνθρωποι ξεφτέρια, ατσίδες, σαλταδόροι, επιτήδειοι, καπάτσοι, δεν καλιγώνουν τον ψύλλο, δεν είναι διαβόλου κάλτσες, δεν καρφώνουν σε πρώτο χρόνο, δεν είναι βόλεϊ –μπολ, θέλουν το χρόνο τους, δεν είναι όλοι απ’ αυτούς που δεν αφήνουν τίποτα να πέσει χάμω, που άμα τη εμφανίσει πέφτουν όλοι ξεροί.
 
Μπορεί για δυο και τρία πρωταθλήματα ίσα- ίσα να στέκονται στα πόδια τους ή και να σέρνονται και ξαφνικά –καθόλου ξαφνικά – στον τέταρτο το χρόνο να τρίβεις τα μάτια σου, να μην τον αναγνωρίζεις, να πετάει και να λες, είναι δυνατόν, αυτός είναι;
 
Να τον βλέπεις για χρόνια πάνω στη σκηνή να ψάχνει, να χάνεται σε ξέρες και σε αδιέξοδα και ξαφνικά –καθόλου ξαφνικά- να βγαίνει και να έρχεται από δικό του, κατάδικό του δρόμο, φωτεινός κι ανάλαφρος σα σκέψη πρωινή και να αναρωτιέσαι φωναχτά, δεν είναι δυνατόν, αυτός είναι;
afb22(με μία μικρή παύση 9 μηνών πριν 20 χρόνια), δηλαδή χονδρικά 18.800 μέρες ή 450.000 ώρες, οι 72 ώρες αποχής, που μόλις συμπλήρωσα, δεν φαντάζουν και σαν κανένα σοβαρό κατόρθωμα.
Αλλά σας διαβεβαιώ ότι είναι ό,τι πιό βασανιστικό έχω περάσει. \
 
Γιατί είναι πανταχού παρόν και διαρκές, αδύνατον να αποσπαστεί η προσοχή σου από αυτό έστω γιά 10 λεπτά και ταυτόχρονα είναι βάναυσα πληγωτικό ταυτοτικά, αφού ούτε τον τρόπο που αναπνέεις δεν αναγνωρίζεις ως δικό σου.

olia3Κρυωσες; θες να σου φέρω μπιφτεκάκια; είναι η μάνα μου εδώ θα φτιάξουμε…έλα δίπλα είμαστε να φέρω; Αχ Κυριακο μου….Kiriakos Haritos φευγουν οι παραστάσεις,φεύγουν τα νιάτα,οι εντάσεις,οι καλλιτεχνικές αγωνίες και οί ..’πολύτιμες ποιητικές  αναμνήσεις ´και στο στερέωμα λάμπουν καρφωμένες κι ολόφωτες κάτι τέτοιες φράσεις….(δε χρειάστηκε να μου φέρεις τα μπιφτεκάκια αλλά τη καρδιά μου τη χόρτασες.) ΣωκράτηSocratis Socratous κι εσύ ,που μου χάρισες το portrait of a lady σου,το αρωματακι που σου είπα ότι μου αρεσε και το τσιγκουνευόμουν . Ηρθα να σε βρω  με το αυτοκίνητο  στην Ευριπίδου που είχες πάει για δουλειές και το βγαλες απ τη τσέπη σου με τέτοια χαρά σα ταχυδακτυλουργός που εμφανίζει  το λαγό.Μικρα θαύματα της καθημερινότητας.

jump-through-the-gapΈχω μια αδυναμία στους ανθρώπους που δεν αφήνουν την ηλικία τους να γίνει τελεία.
Σε εκείνον που αλλάζει δουλειά στα 43.
Σε εκείνη που μετακομίζει στα 49.
Σ’ αυτούς που ερωτεύονται στα 54 ή λένε το πρώτο καθαρό «όχι» στα 60.
Όχι επειδή «όλα γίνονται, αρκεί να το θέλεις».
Η ζωή δεν είναι ινσταγκραμική κούπα για story. Έχει ευθύνες, απώλειες, λογαριασμούς και σώματα με διαφορετικές αντοχές.
Υπάρχει, όμως, πολύς χώρος ανάμεσα στο «μπορώ τα πάντα» και στο «είναι πια αργά».
Εκεί μπορεί να χωρά η επόμενη δική σου κίνηση.
Μια νέα δουλειά.
Ένα άλλο σπίτι.
Τετάρτη, 07 Οκτωβρίου 2026 20:12

Το βλέμμα γίνεται αυτό που βλέπει, του Nikos Xydakis

Επιλέγουσα ή Συντάκτρια

ets79Οι ζωές των ανθρώπων που θα θέλαμε να μας διαβάζουν βρίσκονται σε απόσταση αναπνοής, στον δρόμο, στον δρόμο της ζωής

Tο περασμένο σαββατοκύριακο διεξάχθηκε στη Σαμοθράκη το συνέδριο της Ομοσπονδίας Δημοσιογράφων (ΠΟΕΣΥ), με θέμα τις σχέσεις της δημοσιογραφίας με τη γλώσσα και το περιβάλλον. Ξαναβρέθηκα στην άγριας ομορφιάς Σαμοθράκη ύστερα από πολλά χρόνια, από συνέδριο της δεκαετίας του 1990. Αλλος τόπος, άλλος κόσμος τότε. Αλλά και τώρα ψυχωφέλιμες συναντήσεις με συναδέλφους μάχιμους, του πεδίου και του δρόμου. Αναζωογονητικές συναντήσεις.

giovanoglouΒιωματικό ημερολόγιο, η ουσία της ποιητικής σύνθεσης

Η Σοφία Γιοβάνογλου μας προσφέρει την ποιητική σύνθεσή της ως βιωματικό καλεντάρι αισθητικής γνώσης και λογοτεχνικής ανασύνθεσης της εμπειρίας της.

Το εξώφυλλό του κοσμείται από το έργο της Φωτεινής Χαμιδιελή, με την εξαιρετική αφαιρετική απεικόνιση χορεύτριας του καν-καν.

Η εικαστικός, χωρίς περιττές λεπτομέρειες, με απλές γραμμές, καμπύλες και ελάχιστη χρωματική παρέμβαση, κρατά μόνο την ουσία της κίνησης, όπως και ο διάσημος Henri de Toulouse-Lautrec, (1864–1901) στις σχετικές δημιουργίες του.

            Ο χρόνος της επταήμερης διάρκειας αυτής της μαθητείας στο Παρίσι, εμφανίζεται ποιητικά σύντομος αλλά περιεκτικότατος σε ενδιαφέρουσες πολιτισμικές πληροφορίες.

Παρασκευή, 02 Οκτωβρίου 2026 13:52

Ρίλκε και Φρόυντ της Λου Αντρέας-Σαλομέ

Επιλέγων ή Συντάκτης

books3

Το 1899 και ξανά το 1900 (απ’ όπου πιθανόν η φωτογραφία), η Λου Αντρέας-Σαλομέ ταξίδεψε στη Ρωσία μαζί με τον Ράινερ Μαρία Ρίλκε (αριστερά), όπου και συναντήθηκαν με τον ρώσο ποιητή Σπιριντόν Ντρόζιν. Η φιλία της συγγραφέα και ψυχαναλύτριας με τον Ρίλκε από Wikipedia

Ράινερ Μαρία Ρίλκε, Τα σονέτα στον Ορφέα (δίγλωσση έκδοση, ελληνικά-γερμανικά), εισαγωγή - μετάφραση από τα γερμανικά: Μαρία Τοπάλη, Πατάκη, Αθήνα 2025, 150 σελ.

Όταν ένας ψυχαναλυτής ακούει το όνομα του Ρίλκε, ο νους του πάει  αμέσως σ’ ένα πολύ σύντομο κείμενο του Φρόυντ, Το Εφήμερο[1] (1916).  Στο  δοκίμιο που ακολουθεί συναντιέται η Ψυχανάλυση με την Ποίηση, ο Φρόυντ με τον Ρίλκε των Σονέτων του Ορφέα, που σ’ εμάς έφτασαν στην εκλεκτή, και τόσο σύγχρονη, μετάφραση της Μαρίας Τοπάλη. Ενας μεγάλος ποιητής ανήκει σε όλους, πόσο μάλλον στους μεταφραστές του, που τον ξαναγράφουν, τον μολύνουν με το προσωπικό τους ύφος. Ετσι παραδόξως το έργο, αν και διαμεσολαβημένο,  αποκτά μεγαλύτερη αμεσότητα για τον αναγνώστη. 

  bfΝα μη θυμάσαι πότε ήταν η τελευταία φορά που σε σήκωσε αγκαλιά η μητέρα σου, να έχεις παίξει ένα απόγευμα με τους φίλους σου στην αυλή και κανείς να μη σας έχει ειδοποιήσει ότι δεν θα ξαναπαίζατε ποτέ όλοι μαζί, να έχεις αφήσει ένα καλοκαίρι τα παιχνίδια σου στην άκρη χωρίς να υποψιάζεσαι ότι μόλις τελείωνε η παιδική σου ηλικία, να έχεις κοιμηθεί για τελευταία φορά στο μικρό σου κρεβάτι, να έχεις ακούσει τη γιαγιά σου να σε φωνάζει από την κουζίνα και να μην έχεις απαντήσει επειδή παρακολουθούσες τηλεόραση, να θυμάσαι ακόμη τη μυρωδιά του φαγητού της αλλά να δυσκολεύεσαι πια να ανακαλέσεις τη φωνή της, να αναρωτιέσαι πότε ακριβώς σταμάτησε ο πατέρας σου να σε κρατά από το χέρι όταν διασχίζατε τον δρόμο, πότε έπαψε κάποιος να σε περιμένει στο παράθυρο, πότε ήταν η τελευταία φορά που γυρίσατε όλοι μαζί από τη θάλασσα με τις πετσέτες βρεγμένες, την άμμο κολλημένη στα πόδια και τα καθίσματα του αυτοκινήτου να καίνε από τον ήλιο, να έχουν περάσει σαράντα χρόνια και να θυμάσαι ακόμη ποιος καθόταν δίπλα στον οδηγό, να μη θυμάσαι όμως τι φάγατε εκείνο το βράδυ, ούτε τι συζητήσατε, ούτε αν ήσασταν ευτυχισμένοι, επειδή τότε δεν χρειαζόταν να το γνωρίζετε,
Δευτέρα, 28 Σεπτεμβρίου 2026 21:14

Για μια ξαπλώστρα αδειανή, της Αννέτας Καββαδία

Επιλέγουσα ή Συντάκτρια

epoxi55Ένας 76χρονος σκοτώνει στο ξύλο έναν 82χρονο για μια ξαπλώστρα. Την ίδια ώρα, ένας 14χρονος βρίσκεται σε κρίσιμη κατάσταση στο νοσοκομείο ύστερα από άγριο ξυλοδαρμό από συνομήλικό του.

Δύο πράξεις βίας διαφορετικές μεταξύ τους, με διαφορετικές αφετηρίες, ηλικίες, κοινωνικές διαδρομές, τις οποίες φυσικά δεν μπορούμε να αποδώσουμε σε μία και μοναδική αιτία.

Υπάρχει ωστόσο ένα ερώτημα που επιμένει: τι συμβαίνει σε μια κοινωνία όταν η επιθετικότητα μοιάζει να γίνεται όλο και περισσότερο ο προσφιλής τρόπος με τον οποίο οι άνθρωποι διαχειρίζονται τη διαφωνία, την προσβολή, τη ματαίωση, την αίσθηση αδικίας;

Η απάντηση δεν μπορεί να αναζητηθεί αποκλειστικά στην ψυχολογία του ατόμου.

Φυσικά η ατομική ευθύνη, ιδίως όταν η βία γίνεται πράξη, δεν εξαφανίζεται επειδή αναζητούμε τις κοινωνικές της προϋποθέσεις. Αλλά μια κοινωνία δεν είναι απλώς άθροισμα ατομικών παθολογιών. Η βία έχει και κοινωνικό υπόβαθρο.

 

sagalΊσως γιατί, όταν ερωτεύτηκα, δεν ένιωσα ποτέ ότι απέναντί μου στεκόταν κάποιος για να συμπληρώσει αυτό που μου έλειπε. Περισσότερο ένιωσα ότι ανάμεσα σε δύο ανθρώπους εμφανίζεται κάτι που πριν δεν υπήρχε.
Ένας τρίτος τόπος.
Εκεί φτιάχνεται σιγά σιγά μια γλώσσα που δεν υπήρχε πριν. Κανονικές λέξεις που αποκτούν άλλο νόημα, αστεία που κανείς τρίτος δεν καταλαβαίνει, μισές προτάσεις που δεν χρειάζεται να τελειώσουν, ένα βλέμμα που λέει πολύ περισσότερα απ’ όσα θα μπορούσες να εξηγήσεις. Δύο άνθρωποι σκαρφίζονται έναν κώδικα και κάποια στιγμή ανακαλύπτουν ότι τον μιλούν χωρίς καν να το σκέφτονται.
Αυτό είναι το πιο παράξενο με τον έρωτα. Δεν σε κλείνει αναγκαστικά στους δύο. Μπορεί να κάνει ακριβώς το αντίθετο.
Να μεγαλώσει κάπως την καρδιά.
Σελίδα 1 από 19