Όσο για τους κανόνες, μπορεί να είναι γραπτοί ή άγραφτοι. Τους κανόνες του κράτους, τους νόμους δηλαδή, όλοι μας λένε ότι πρέπει να τους τηρούμε, αλλιώς σιγά σιγά η κοινωνία θα τείνει να γίνει ζούγκλα. Ζούγκλα λένε οι σοφοί πως είναι ο χώρος όπου ο ισχυρότερος με ωμή ή και με εκλεπτυσμένη βία επιβάλλει το δίκαιό του. Υποτίθεται πως οι νόμοι προσπαθούν να κρατήσουν μία ισορροπία στις ταξικές κοινωνίες και υποτίθεται πως αν δεν εκφράζουν την πλειοψηφία, τότε η δημοκρατία είναι εκεί για να επιτρέπει σε όσους τους αμφισβητούν, να τους αλλάζουν. Αυτές πάνω κάτω είναι σκέψεις που υπάρχουν στο μυαλό των περισσότερων, αν και τα πράγματα στη ζωή δεν είναι και τόσο ξεκάθαρα. Λόγου χάρη, ποιος από αυτούς που ασπάζονται την ιδέα πως ο σκοπός δεν αγιάζει τα μέσα, μπορεί ν'απαντήσει αν οι στρατιωτικοί που ανέτρεψαν τον εκλεγμένο Αιγύπτιο πρόεδρο είναι επαναστάτες ή πραξικοπηματίες;  

Τους τελευταίους αιώνες ένας λόγος των κινητοποιήσεων των λαών, όταν αυτοί είχαν την ελευθερία τους, ήταν οι νόμοι να ισχύουν για όλους. Όλοι το ξέρουμε πως οι παράνομοι ήταν και είναι παρόντες σε κάθε κράτος. Όπως επίσης έχουμε μάθει πως όσο σε πιο υψηλό πόστο εξουσίας βρίσκεσαι, τόσο πιο δύσκολα τιμωρείσαι αν παραβιάζεις νόμους. Τώρα ο παραβάτης μπορεί να είναι ένας που κάνει σκονάκια για να πετύχει σ’έναν διαγωνισμό ή βάζει μέσον. Βλάπτει, αφού με αθέμιτο τρόπο «κλέβει» τη θέση από κάποιον άλλον που έχει εργαστεί και είναι πιο άξιος. Όμως αναρωτιούνται οι συζητητές αν είναι το ίδιο με κάποιον γιατρό που παίρνει φακελάκια, η με κάποιον βιαστικό που περνάει με κόκκινο με κίνδυνο να σκοτώσει ή και να σκοτωθεί. Αλλά για να έρθουμε και στο κλίμα των ημερών μας, ένας μικροεισοδηματίας που φοροδιαφεύγει σε τί διαφέρει από έναν εκατομμυριούχο που κάνει το ίδιο; Εν πάση περιπτώσει, όλοι αυτοί έχουν ως κοινό παρανομαστή, την παρανομία. Αλλά έχει παρατηρηθεί πως τείνει να διαμορφωθεί και ένας κοινός αριθμητής. Ποιος; Μάλλον, θα έχετε παρατηρήσει κι εσείς πως όλο και αυξάνονται αυτοί που προβάλλουν κάποιους ιδιαίτερους λόγους  για τους οποίους πρέπει ειδικά αυτοί να εξαιρεθούν από τον κοινό κανόνα; Πάντως έγώ μερικές φορές έχω αισθανθεί ότι ναι, πρέπει να εξαιρεθώ γιατί.....

Πολλοί ερευνητές ισχυρίζονται πως τις τελευταίες δεκαετίες συναντήθηκαν κινήματα διαμαρτυρίας που ήταν εναντίον των απαγορεύσεων και εκείνο το δίδυμο κεφαλαιοκρατών και τραπεζιτών που ένοιωθαν να ασφυκτιούν στα εθνικά τους σύνορα. Έτσι κάπως ξεκίνησε η παγκοσμιοποίηση. Το κεφάλαιο διαμόρφωσε τρόπους να ξεφεύγει από τη φορολόγηση και άρχισε να παίζει με όρους καζίνου, αφαιρώντας έτσι από τον ορίζοντά του την ανθρώπινη ζωή ως αξία. Αυτό το πνεύμα διαχύθηκε σε πολλές αναπτυγμένες κοινωνίες και φούντωσε σε χώρες που βρίσκονται σε κρίση. Είναι το πνεύμα και επιτρέπει στον καθένα, στο όνομα της ελευθερίας και ανάλογα με τι τον συμφέρει, να διαλέγει τους τρόπους και τις περιπτώσεις που θα εφαρμόσει τους κοινούς κανόνες. Σε πολλούς χώρους τα τελευταία χρόνια ακούγεται συχνα η φράση" τίποτα δεν είναι αυτονόητο, όλα ξαναπαίζονται εξ αρχής", που υποδηλώνει αυτήν τη διάθεση για προσωπικούς κώδικες συμπεριφοράς. Ίσως γι'αυτό στις καθημερινές συναναστροφές οι εντάσεις ανεβαίνουν, οι εχθροπραξίες γίνονται όλο και πιο συχνές, η αυτοδικία ελκύει όλο και περισσότερους εθελοντές και η κοινή μας ζωή γίνεται όλο και πιο δύσκολη για όλους και ιδιαίτερα για τους πιο αδύναμους.

Εμείς ως Έλληνες, στην, ας την πούμε ανομία, έχουμε μία παράδοση με ρίζες στην νεώτερη ιστορία μας, που καλλιεργήθηκε διαχρονικά από τους έχοντες και κατέχοντες. Τελευταίο παράδειγμα είναι η κυβέρνησή μας που φαίνεται να ενισχύει με τις πράξεις της αυτό τον τρόπο δράσης. Ένα άρθρο του Σ. Κούλογλου από τη lifo επιχειρηματολογεί προς αυτήν την κατεύθυνση. Πατώντας  εδώ θα σας ανοίξει το άρθρο αυτό.