Όταν πριν αρκετά χρόνια πρωτομάθαμε ότι, ας πούμε, το όνομα Κωνσταντίνος σημαίνει ο βέβαιος, ο σταθερός και προέρχεται από τη λατινική λέξη constans που είναι μετοχή του ρήματος constare που σημαίνει συνίσταμαι, στέκω, κοστίζω, πέσαμε από τα σύννεφα. Μέχρι τότε, ούτε που περνούσε από το μυαλό μας πως το όνομα δηλώνει κάτι, φυσικά πέρα από τα πασιφανή, όπως π.χ Θεόδωρος, Παντελεήμων, Σοφία, Τριανταφυλλιά, κλπ.
Να, ας πούμε το όνομα Ιωάννης, που μας ήρθε από τους Εβραίους, ποιος να το ξέρει άραγε ότι το Γιόναν στα Εβραϊκά σημαίνει δώρο θεού, ενώ σε άλλους πολιτισμούς της Μέσης Ανατολής πάει να πει ο γενναιόδωρος. Το Νικόλαος; Εύκολο αυτό, είναι αυτός που δίνει τη νίκη στο λαό. Το Αλέξανδρος; Είναι αυτός που απομακρύνει τους άντρες, αλλά ο μεγάλος δεν υπήρξε στη ζωή του όνομα και πράμα. Οι άγιοι Γεώργιος και Δημήτριος, που είναι η μέρα με την νύχτα ως προς αυτό που εκφράζουν και δηλώνουν, όμως ως προς τη ρίζα τους είναι αδελφάκια. Το Γεώργιος προέρχεται από τη γεωργία (καλλιέργεια γης) λέξη που σημαίνει έργο επί της γης, και το Δημήτριος είναι αυτός που είναι αφιερωμένος στη θεά Δήμητρα = μητέρα της γης. Το Χαράλαμπος είναι ένα αντρικό όνομα που μ'αρέσει πολύ. Και ηχητικά και ως προς τη σημασία του και τα υποκοριστικά του, αλλά και η ιστορία του μικρασιάτη άγιου.
Ας πούμε λίγα και για μερικά γυναικεία ονόματα. Το Ελένη προέρχεται από το έλον, αόριστος του αίρω = καταστρέφω/κατακτώ και ναύς, δηλαδή αυτή για την οποία καταστράφηκαν πλοία. Μια άλλη ερμηνεία ισχυρίζεται ότι προέρχεται από τη λέξη ελάνη που σημαίνει πυρσός από καλάμια. Είναι ενδιαφέρον ότι το όνομα Κωνσταντίνος που μας ήρθε από τους λατίνους κι έπιασε στις ανατολικές ορθόδοξες περιοχές της Ευρώπης, στη Δύση σήμερα είναι εντελώς μειοψηφικό. Το Ελένη, όμως ξεκίνησε από εμάς και διαδόθηκε σε όλη την Ευρώπη. Όπως και το Αικατερίνη = αεί + καθαιρή, δηλαδή πάντοτε καθαρή, ενώ το Μαρία παίζεται. Άλλοι ισχυρίζονται ότι προέρχεται από το αρχαιοελληνικό μαρμαίρω= αστράφτω και άλλοι από το αραμαϊκό Μαριάμ που είναι δάνειο από την εβραϊκή (מרי,mry) που σημαίνει ανταρσία. Και η Χαρίκλεια = χάρις + κλέος, δηλαδή η ξακουστή για τη χάρη της, που γιορτάζει στις 1 Σεμπτεμβρίου, είναι ξαδελφάκι με τον Σοφοκλή ( ξακουστός για τη σοφία του) αλλά και με τον Περικλή (ο περί της δόξας, ο ένδοξος). Γυναικείο όνομα που μ'αρέσει τελευταίως είναι η Φαίδρα = χαρούμενη, ιδίως αν τα μάτια της έχουν το πράσινο της πιπεριάς, φοράει μελιτζανιά και της αρέσουν τα πορτοκάλια.
Τώρα αν πάμε σε άλλες ομάδες λέξεων, όπου υπάρχει ανάγκη επιχειρηματολογίας και παραπομπών για την ετυμολογία κάποιας λέξης και για τις μεταμορφώσεις της μέσα στους αιώνες, όχι μόνο ηχητικά, αλλά και εννοιολογικά, υπάρχουν περιπτώσεις όπου μπορεί να μας προκύψει ένα μικρό δοκίμιο. Μια τέτοια περίπτωση είναι λόγου χάριν η λέξη Βούλγαρος και Βουλγαρία.
Πολλές τέτοιες αναλύσεις με όλα τα παρελκόμενα μπορείτε να βρείτε σε διάφορα ιστολόγια. Εμείς αρεκτά συχνά επισκεπτόμαστε την ιστοσελίδα του Νίκου Σαραντάκου οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία. Ο άνθρωπος είναι σκέτο περιβόλι και η ιστοσελίδα του θησαυρός.
Ας περάσουμε τώρα στο θέμα μας. Ο περιηγητής της Ιστορίας Γιώργος Τσιρίδης ανάρτησε στο νέο μπλογκ του Επιθεώρηση, την προέλευση του ονόματος Δραπετσώνας. Πατώντας εδώ θα σας εμφανιστεί το άρθρο του. Να πω επίσης πως από μικρός μέσα μου καμάρωνα που αφελώς πίστευα ότι το Δραπετσώνα είχε προκύψει από το δραπέτης-δραπετεύω. Φαίνεται πως οι αμερικάνικες ταινίες που πιτσιρίκια τις βλέπαμε σωρηδόν εκείνη την εποχή σε συνδυασμό με την περιρρέουσα ατμόσφαιρα στις γειτονιές μας, μας είχαν περάσει δίχως να το καταλάβουμε την αντίληψη, ότι όπου παράνομος κι εμείς μαζί του.
Όσο για το ποιοι πρότειναν τη γιαγιά του ονόματος Δραπετσώνα και ποιοι τη βάφτισαν, αυτούς σπανίως τους γνωρίζουμε. Είναι σαν τα δημοτικά τραγούδια. Τον μοναδικό γεννήτορα που γνωρίζουμε, είναι ο δημιουργός εκείνου του ορισμού για το άκρον άωτον της ταχύτητας , που είναι να κλειδώνεις ένα συρτάρι και να πετάς μέσα το κλειδί. Ο φίλος και αρθρογράφος μας Φάνης Αναβάλογλου τον πρότεινε στο Πανελλήνιο και έπιασε.

Αυτές οι ερωτήσεις και οι απαντήσεις για το πως προέκυψαν τα ονόματα των ανθρώπων, των τόπων, των πόλεων, των άστρων και των λέξεων γενικότερα, έχουν πολύ ψωμί. Αργήσαμε πολύ να το πάρουμε είδηση, αλλά από τότε που μάθαμε γι' αυτόν τον κόσμο της ετυμολογία των λέξεων και της σημασίας τους σε συνδυασμό με την ιστορία τους, κάθε φορά που τον επισκεπτόμαστε παθαίνουμε την πλάκα μας.